อย่าเอาเลย ความเป็นอิสระเสรี ที่อยู่ภายใต้การครอบงำ

หน้าสำหรับพิมพ์

อย่าเอาเลย ความเป็นอิสระเสรี ที่อยู่ภายใต้การครอบงำ

พล.ต.ท.วงกต มณีรินทร์: ผมเลยถามเรื่องโรงเรียนเสียเยอะ เพราะติดอยู่ในใจผม รอบที่แล้วผมเข้ามาอยู่ ๘ ปี มาสร้างหลักสูตร ขยายองค์กร เตรียมกองวิชาการ แล้วก็ทำห้องเรียน ทำอาคารสถานที่ให้พร้อม แล้วก็เว้นไปประมาณตั้งแต่ปี ๒๕๓๘ จนถึงตอนนี้ ๗ ปี จึงเข้ามาอีกที

อะไรที่ไม่ค่อยทันสถานการณ์โลก ก็เป็นเรื่องต้องแก้ไขจัดทำ

รมช.ศธ. ดร.สิริกร มณีรินทร์: สังคมทั้งภายในภายนอก ๗ ปี เปลี่ยนไปมาก

พระธรรมปิฎก: สภาพตัวคนก็เปลี่ยน

รมช.ศธ. ดร.สิริกร มณีรินทร์: ตำรวจก็ต้องไปเผชิญกับสังคมที่เปลี่ยนไปเหล่านี้ด้วย

พระธรรมปิฎก: จะต้องมีกำลังใจที่จะแก้

พล.ต.ท.วงกต มณีรินทร์: ผมก็อาศัยทางกระทรวงศึกษาธิการช่วยเยอะครับ เผอิญช่วงนี้เป็นจังหวะดี ท่านนายกรัฐมนตรีก็เป็นศิษย์เก่าที่นี่ รุ่นเดียวกัน แล้วก็ท่านปลัดทบวงมหาวิทยาลัย ศาสตราจารย์ ดร.วรเดช จันทศร ก็เป็นศิษย์เก่าที่นี่

รมช.ศธ. ดร.สิริกร มณีรินทร์: ท่านรัฐมนตรีปุระชัยก็เป็นศิษย์เก่าที่นี่

พล.ต.ท.วงกต มณีรินทร์: เรียนรุ่นใกล้ๆ กัน ทุกคนก็ปรารถนาดีต่อที่นี่ เพราะฉะนั้นทรัพยากรอะไรต่างๆ จะเอามาช่วยโรงเรียนได้มาก อย่างเช่นการเชื่อมโยงฐานความรู้ เชื่อมโยงข้อมูลทางด้านการศึกษา ห้องสมุดอิเล็ค-โทรนิค เราทำได้สะดวกขึ้น

พระธรรมปิฎก: ทีนี้ก็อยู่ที่สร้างจุดหมายและทิศทาง

พล.ต.ท.วงกต มณีรินทร์: แล้วก็สร้างจิตใจ

รมช.ศธ. ดร.สิริกร มณีรินทร์: ต้องหารือกันว่าจะเรียนเชิญทั้งท่านนายกรัฐมนตรี ทั้งท่านรัฐมนตรีปุระชัย ท่านวรเดชมาแล้ว หมุนเวียนกันเข้าไปแนะนำนักเรียน

พระธรรมปิฎก: ก็ดีสิ เหมือนกับเป็นรุ่นพี่ มาพูดให้กำลังใจรุ่นน้อง

รมช.ศธ. ดร.สิริกร มณีรินทร์: แล้วก็นำนักเรียนนายร้อยตำรวจสามพรานออกไปสัมผัส จะไปรัฐสภา ไปทำเนียบ

พล.ต.ท.วงกต มณีรินทร์: อาทิตย์หน้าทั้งอาทิตย์นี้นักเรียนนายร้อยตำรวจที่กำลังจะจบไปดูที่รัฐสภาทั้งสองแห่ง แล้วไปดูทำเนียบ

รมช.ศธ. ดร.สิริกร มณีรินทร์: สิ่งสำคัญไปดูความทุกข์ยากของชุมชน ไปดูโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้าง แล้วก็ไปพัฒนาโรงเรียนนครปฐม

พระธรรมปิฎก: ตอนที่จะไปดูที่สำคัญ เป็นโอกาสที่จะชี้แนะเหมือนกับนำจิตและเปิดช่องความคิด ให้มีทิศทางหรือทัศนคติ แล้วก็มีแง่มองที่ถูกต้อง พร้อมทั้งจุดที่ว่าจะไปได้ประโยชน์มา

ถ้าจะมีการชี้แจง อย่างน้อยก็ได้เสนอแนะมุมมอง และแง่คิดต่างๆ ซึ่งทำให้นักเรียนมีการเตรียมจิตเตรียมใจ ตั้งท่าที วางแนวคิดได้ถูกต้อง

รมช.ศธ. ดร.สิริกร มณีรินทร์: ตอนกลับมาอาจจะใช้วิธีที่มีในหลักสูตรพระพุทธศาสนาใหม่ที่ท่านเจ้าคุณพระเทพโสภณเป็นประธาน คือใช้วิธีสัมมนาให้ได้คิดว่าไปพบแล้วคิดเห็นอย่างไร กลับมาถามให้ถูกหลักและจะช่วยในส่วนของการสัมมนาพระพุทธศาสนา

พระธรรมปิฎก: ก็มี ๒ ช่วง ช่วงแรกคือก่อนไป มีท่าทีทัศนคติอย่างไร ช่วงหลัง คือไปดูมาแล้วได้อะไร และคิดจะทำอะไร

แต่ตอนจะไปสำคัญมาก เพราะถ้าเขาตั้งแง่มองถูกต้องแล้วเดินความคิดถูกทางและรู้จักจับ ก็จะได้มาก แล้วก็จะมองเห็นแง่มุมที่เอาไปเชื่อมโยงกับเรื่องราวและงานการต่างๆ ของประเทศชาติ

รมช.ศธ. ดร.สิริกร มณีรินทร์: ไปแบบมีทิศทางนะคะ

พระธรรมปิฎก: ให้ใจมีทิศทาง เด็กบางคนไปโดยไม่นึกคิดอะไรเลย ดูๆ แล้วก็ผ่านไป มองแต่เพียงว่า มีนั่นนี่สวยหรือไม่ โก้ไหม ยิ่งสังคมเวลานี้มีทัศนคติแบบที่มองแง่โก้ไม่โก้ ถ้าเด็กไปแล้วมีแต่ความรู้สึกว่า แหมเราวันนี้แน่ ได้มาเยี่ยมทำเนียบ ได้มารัฐสภา คิดวนเวียนอยู่แค่นั้น ไม่ไปไหน ก็ไม่ได้อะไรเลย

รมช.ศธ. ดร.สิริกร มณีรินทร์: คิดแต่ว่าอาจจะได้ไปสนุก

พระธรรมปิฎก: ทีนี้ถ้าเราได้เสนอแนะเกี่ยวกับมุมมอง แง่คิด แนวทางการตั้งจิต และทัศนคติไว้บ้างแล้ว เขาก็จะไปแตกความคิดเอาเอง เราเพียงแต่เสนอแนะ จุดประกายหรือตั้งแง่สังเกตให้แล้วเขาก็ไป เด็กบางคนพอเรากระตุ้นให้คิดหรือชี้แนะแง่มุมที่จะมอง เปิดช่องความคิดให้แล้ว เพียงให้เขาตั้งท่าทีขึ้นมา และเริ่มมอง เขาก็มองเห็นต่อออกไป เขาไปกระจายแง่มุมได้อีกเยอะ ทำให้ศักยภาพของเขาได้รับการกระตุ้นให้เกิดการพัฒนา

รมช.ศธ. ดร.สิริกร มณีรินทร์: เป็นแง่มุมที่บางคนอาจจะลืมไปแล้ว แง่มุมที่อาจจะมองข้ามไป เลยต้องนำไปแนะนำครูที่โรงเรียนด้วย

พระธรรมปิฎก: อันนี้สำคัญ เพราะว่าเด็ก ถ้าไม่มีการปลุกความคิดหรือกระตุ้นทางปัญญา แกจะอยู่แค่ความรู้สึก ก็ได้แต่มองซึมๆ ไป ตื้อๆ ตันๆ ทีนี้พอเราจี้ความคิด กระตุ้น เขาก็เกิดแง่ให้ความคิดเดินต่อไป เรียกว่าเขามีศักยภาพภายในอยู่แล้ว สิ่งที่เราพูดไปกระตุ้น แล้วเขาก็คิดต่อได้ เขาอาจจะได้เพิ่มอีกมากจากที่เราพูด

รมช.ศธ. ดร.สิริกร มณีรินทร์: แนวคิดนี้ก็จะนำไปปรับกับการที่เราพยายามจะปรับปรุงระบบเอ็นทรานซ์เข้ามหาวิทยาลัย ให้เขาได้มีกิจกรรมสร้างสรรค์สังคม แง่มุมที่พระเดชพระคุณแนะ ก็คงจะต้องนำไปปรับกับระบบการให้เด็กได้ทำกิจกรรมสร้างสรรค์สังคม

พระธรรมปิฎก: เฉพาะอย่างยิ่ง เวลานี้กระแสสังคม พวกค่านิยม เสียงโฆษณาต่างๆ มายั่วยุปลุกปั่นจิตใจ และครอบงำความคิดของคนเป็นอย่างมาก บางทีน่าขำ คนสมัยนี้นึกว่าตัวมีเสรีภาพ จะซื้อหาเสพบริโภคอะไรก็ได้ตามใจปรารถนา เขานึกว่าอย่างนี้คือเป็นอิสระเสรี แต่ที่แท้นั้น เขาถูกครอบงำให้คิดอยู่ในกรอบของค่านิยม และแรงพัดพาของกระแส อย่างไม่รู้ตัว โดยไม่มีความคิดอะไรเป็นของตัวเองเลย ถูกล่อเร้าให้ทำแม้แต่สิ่งที่เป็นพิษภัยต่อชีวิตของตนเอง

อย่างนี้ไม่ใช่อิสระเสรี เพราะอิสระ คือเป็นใหญ่ในตัว และเสรี คือเคลื่อนไหวไปไม่ถูกกีดกั้นกำกับ แต่นี่เขาถูกกำหนดครอบงำอยู่ แถมไม่รู้ตัวเสียด้วย เหมือนหลับใหล ถ้าจะเป็นได้ก็ต้องเรียกว่า ทาสยเสรี คือเสรีภายใต้การถูกครอบงำเท่านั้น ไม่ใช่อิสระเสรี

เพราะฉะนั้น ตอนนี้ต้องปลุกกัน ปลุกทั้งทางจิตใจ และปลุกปัญญา ไม่ใช่ปลุกใจอย่างเดียว ปลุกใจก็ให้เข้มแข็ง ตื่นตัว มีความเพียรพยายาม มีกำลังใจ แต่ปลุกปัญญาสำคัญมาก ทำให้เกิดแง่มุมมอง แง่ความคิด รู้จักมองข้อดี-ข้อเสีย คุณ-โทษ สืบสาวเหตุปัจจัยต่างๆ ให้เขารู้จักคิด ให้มีความเป็นอิสระเสรีที่แท้จริง อย่างน้อยก็คิดอย่างรู้ตัวและรู้ทัน

ก็เลยขอถือโอกาสพูดอีกเรื่องหนึ่งซึ่งน่าเป็นห่วงมาก คือเรื่องสังคมของเรานี้ เวลาจะทำอะไรมักจะดิ่งไปแง่เดียว