รู้ทันธรรมดา แล้ววางท่าทีให้ถูก

หน้าสำหรับพิมพ์

รู้ทันธรรมดา แล้ววางท่าทีให้ถูก

ขอย้อนกลับมาที่ธรรมชาติของมนุษย์ซึ่งเป็นสัตว์ที่ฝึกได้ พัฒนาได้ จะเป็นนิวตันก็ได้ เป็นไอน์สไตน์ก็ได้ หรือจะเป็นกวีที่เก่งกาจ เป็นนักการศึกษา ฯลฯ เป็นได้หมด จนกระทั่งประเสริฐสุดเป็นพุทธะก็ได้

เมื่อมนุษย์ประเสริฐด้วยการเรียนรู้ฝึกฝนพัฒนาตนอย่างนี้ ก็เป็นอันว่าโยงกันแล้ว คือ ธรรมชาติของมนุษย์ที่ว่าฝึกฝนพัฒนาได้นั้น ก็สอดคล้องกับความเป็นจริงของกฎธรรมชาติ

นี่คือย้อนกลับมาหาความจริงข้อแรกของธรรมชาติอีก คือ การที่มนุษย์ผู้ฝึกตนได้ จะพัฒนาตนสำเร็จ จะต้องรู้เข้าใจความจริงของกฎธรรมชาติและปฏิบัติให้ถูกตามกฎนั้น เช่น ปฏิบัติตามกฎแห่งเหตุปัจจัย เป็นต้น

ในบรรดากฎธรรมชาติทั้งหลาย กฎใหญ่ก็คือความเป็นไปตามเหตุปัจจัย ซึ่งเป็นอย่างหนึ่งในหลักใหญ่ที่สุดที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ ๒ หลัก คือ

๑. หลักไตรลักษณ์ คือ อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา

๒. เบื้องหลังความเป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ก็คือกฎธรรมชาติแห่งความเป็นไปตามเหตุปัจจัย อันได้แก่ อิทัปปัจจยตา

ฉะนั้น ต่อจากไตรลักษณ์ พระพุทธเจ้าจึงทรงสอนเรื่อง ปฏิจจสมุปบาท หรือที่เรียกเต็มว่า อิทัปปัจจยตาปฏิจจสมุปบาท คือ ความเป็นไปตามเหตุปัจจัยของสิ่งทั้งหลาย

ถ้าเราเข้าถึงกระบวนการของเหตุปัจจัย หลักการต่างๆ ก็โยงถึงกันแจ่มแจ้งหมด และเข้าสู่การปฏิบัติในการที่จะฝึกตนได้

แต่ถ้ารู้แค่ อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา เรายังทำอะไรไม่ได้ ได้แค่รู้ทันว่าสิ่งทั้งหลายเกิดดับ เปลี่ยนแปลง ไม่เที่ยง ไม่คงที่ คงอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้ เป็นไปตามเหตุปัจจัย ก็ได้แค่รู้ และวางใจ แต่ยังทำไม่ได้

แต่พอรู้ว่า อ้อ…กฎแห่งเหตุปัจจัยที่อยู่เบื้องหลัง อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ก็คือ อิทัปปัจจยตา ซึ่งเป็นอย่างนี้ๆ ตอนนี้ก็เอามาใช้ลงมือทำได้ คือเอามาใช้ในการฝึกฝนพัฒนาตนของมนุษย์ ซึ่งเป็นการเชื่อมระหว่าง ธรรมชาติพิเศษของมนุษย์ กับ ธรรมชาติสามัญของสรรพสิ่ง

การนำกฎธรรมชาติมาใช้ในชีวิตของมนุษย์ ยังจะต้องหาเวลามาพูดแยกแยะแจกแจงกันในแต่ละเรื่องแต่ละหลักต่อไป ตอนนี้ขอพักไว้ทีหนึ่งก่อน

อย่างไรก็ตาม ความรู้เท่าที่มีเป็นฐานมานั้น พอจะโยงไปให้เห็นหลักในภาคปฏิบัติได้แล้ว และพระพุทธเจ้าก็ได้ทรงวางหลักปฏิบัติที่เป็นหัวข้อใหญ่ไว้ให้แล้ว บนฐานแห่งหลักความจริงของธรรมชาตินั้น จึงขอนำหลักสำคัญมาเน้นย้ำไว้ เพื่อให้การแก้ปัญหาและการสร้างสรรค์ดำเนินไปได้ทันที