ธรรมการ คือศึกษาธิการ

หน้าสำหรับพิมพ์

ธรรมการ คือศึกษาธิการ

ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับพระศาสนานี้ ถ้าดำเนินไปด้วยดีก็จะทำให้บ้านเมืองอยู่ร่มเย็นเป็นสุข ความเป็นมาที่มีการแต่งตั้งผู้ทำงานทางด้านการศึกษา ทางด้านเกี่ยวกับธรรมะ เกี่ยวกับการให้ความรู้ ให้ธรรม ให้ปัญญา แก่สังคม หรือแก่ประชาชน ก็จัดอยู่ในการบำเพ็ญพระราชกรณียกิจข้อนี้นั่นเอง ซึ่งฝ่ายรัฐก็ได้รับสนอง พร้อมทั้งได้สืบทอดประเพณีของราชธรรมนี้ หมายความว่า เมื่อเรามีการปกครองแบบประชาธิปไตย รัฐบาลก็เป็นผู้สืบทอดธรรมะ สำหรับการปกครองนี้จากองค์พระมหากษัตริย์ มาทำหน้าที่สืบต่อไป

ในสมัยก่อนนั้น การศึกษากับเรื่องพระศาสนาไม่ได้แยกกัน เพราะฉะนั้น ที่ว่ารัฐ หรือพระราชา จนถึงพระเจ้าจักรพรรดิ ทรงจัดอุปถัมภ์คุ้มครองป้องกันแก่พระสงฆ์ สมณพราหมณ์ และพระอรหันต์ทั้งหมดนั้น ก็หมายถึงการส่งเสริมผู้ทำหน้าที่ทางการศึกษานั่นเอง

ย้อนไปสมัยก่อนโน้น การแบ่งแยกทางด้านวิชาการไม่เหมือนสมัยปัจจุบัน ในสมัยก่อนนั้นวิชาอาชีพต่างๆ ในชมพูทวีป เรียกกันว่า “สิปปะ” ซึ่งมีการจำแนกเป็นสิปปะชั้นต่ำ และสิปปะชั้นสูง ถ้ามองดูตามกาลสมัย ก็เป็นยุคเดียวกันกับพวกกรีก ที่เขาจัดวิชาทำมาหากินต่างๆ เป็นวิชาชั้นต่ำ เรียกว่าวิชา (ขอประทานอภัย) ชั้นทาส คือเป็น Servile Arts ส่วนพวกวิชาทางด้านใช้สติปัญญา สมอง จึงจะเป็นวิชาของพวกเสรีชน เรียกว่า Liberal Arts ซึ่งปกติในชมพูทวีปวิชาประเภทนี้ก็อยู่กับสมณพราหมณ์

เพราะฉะนั้น การที่อุปถัมภ์บำรุงทางด้านพระศาสนานั้น จึงหมายถึงการอุปถัมภ์บำรุงทางด้านการศึกษาอยู่ในตัว และเท่ากับถือว่าการศึกษากับการสอนธรรมเป็นเรื่องเดียวกัน ต้องอยู่ด้วยกัน

ทั้งนี้เพราะว่าลำพังเฉพาะศิลปวิทยาวิชาชีพนั้น หาได้เป็นเครื่องนำทางของการปกครอง ที่จะทำให้เกิดความร่มเย็นเป็นสุขได้ไม่ แต่เป็นเรื่องเพียงแค่ด้านเศรษฐกิจ ซึ่งแม้จะมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง ก็เพียงเป็นเครื่องค้ำจุน

ส่วนตัวกำหนดวิถีทางของสังคมที่แท้ ในการที่จะนำทางการบริหารสังคมนั้น จะต้องอาศัยสติปัญญาที่ประกอบด้วยธรรมดำเนินไป ดังนั้นประเพณีการปกครองที่การศึกษากับพระศาสนาหรือธรรมะมาด้วยกันนี้ จึงยั่งยืนตลอดมา เป็นอุดมการณ์ที่มีมาแต่ดั้งเดิม

การที่ทางรัฐได้ปฏิบัติภารกิจในวันนี้ ซึ่งเป็นการรับสนองพระบรมราชโองการ ก็ถือว่าได้อุปถัมภ์บำรุงพระพุทธศาสนาตามโบราณราชประเพณีนี้ อาตมภาพขออนุโมทนา