จะบูรณาการได้ถึงจุดหมาย ต้องบูรณาการตลอดขึ้นไปตั้งแต่ฐาน

หน้าสำหรับพิมพ์

จะบูรณาการได้ถึงจุดหมาย ต้องบูรณาการตลอดขึ้นไปตั้งแต่ฐาน

ก่อนจะลงท้ายปิดรายการ ขอโอกาสแทรกหลักสำคัญอีกเรื่องหนึ่ง แต่เพราะพูดมามากแล้ว จึงต้องแทรกให้สั้นที่สุด พูดได้เพียงตัวหลักฝากไว้

ได้พูดไว้แต่ต้นแล้วว่า เรื่องการศึกษาและการแก้ปัญหาทุกอย่างของมนุษย์ ในที่สุดจะต้องลงไปให้ถึงความจริงของกฎธรรมชาติ

หลักการนี้ดูได้ง่ายที่สุดที่ตัวมนุษย์นี้เอง ถ้ามองเป็น จะเห็นทะลุเหตุการณ์ความเป็นไปในสังคม โยงไปจนถึงธรรมชาติ และต้องมองให้ถึงขั้นนี้จึงจะแก้ปัญหาและสร้างสรรค์สังคมมนุษย์ได้ถูกต้อง (ไม่ให้กลายเป็นว่า จะสร้างสรรค์ แต่กลายเป็นเพิ่มปัญหา)

หลักการนี้ว่าโดยย่อคือ คนเรานี้มี ๒ ด้าน หรือ ๒ อย่างในเวลาเดียวกัน คือ

๑. คนเป็นชีวิต ที่เป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติ

๒. คนเป็นบุคคล ที่เป็นส่วนหนึ่ง(สมาชิก)ของสังคม

ต้องรู้จักทั้งแยกแยะและเชื่อมโยง ๒ ด้านนี้ เช่น เมื่อคนหนึ่งกินอาหาร เราจะมองได้ว่า เขากินเพื่อสนองความต้องการของชีวิตหรือกินเพื่อสนองความต้องการของบุคคลสองอย่างนี้ต่างกันอย่างไร เมื่อจะแก้ปัญหาและปฏิบัติให้ถูกต้อง จะต้องรู้ต้องทำถึงขั้นไหน เชื่อมโยงให้ถึงกันทะลุตลอดอย่างไร

ถ้าจับหลักนี้ได้ จะแก้ปัญหาแห่งยุคสมัย ที่ชอบพูดกันเวลานี้ คือ ลัทธิแยกส่วน และเข้าถึงหลักบูรณาการและองค์รวม เช่น จะเชื่อมโยงได้แม้แต่เรื่องที่มีการแบ่งแยกวิทยาการสมัยปัจจุบัน โดยบูรณาการศาสตร์ทั้ง ๓ หมวด คือ มนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ หลักการนี้ใหญ่ ขอพูดไว้แค่นี้ก่อน