พลิกวิกฤติ ให้เป็นวิวัฒน์พลิกโรค ให้เป็นลาภ

9 กรกฎาคม 2546
This entry is ส่วน 7 ของ 9 in the series ธรรมะชนะเอดส์

พลิกวิกฤติ ให้เป็นวิวัฒน์
พลิกโรค ให้เป็นลาภ

ตามหลักพระพุทธศาสนา คนเรานี้ไม่มีทางหมดหวัง บางท่านก็ได้ตรัสรู้หรือบรรลุธรรมเมื่อจะสิ้นชีวิต อย่างพระภิกษุบางรูป เจ็บป่วยทุกข์ทรมานมากจนจะสิ้นชีวิต แต่ตอนที่ใกล้จะสิ้นชีวิตนั้นแหละ กลับรู้จักทำจิตใจ เกิดความรู้เท่าทันความจริงของชีวิต รู้เท่าทันความเกิดแก่เจ็บตาย กลับบรรลุธรรม กลายเป็นว่าได้ประโยชน์จากความทุกข์นั้น สามารถบรรลุสิ่งที่ประเสริฐที่สุดของชีวิตในขณะที่จะตาย หรือในขณะที่มีทุกข์หนัก ตอนที่ทุกข์ที่สุด กลับได้ความสุขอย่างสูงสุด

คนที่เป็นโรคเอดส์ถ้ามองในแง่นี้ ยังมีเวลาของชีวิตเหลือมากกว่าคนอีกจำนวนไม่น้อย ถ้าใช้เวลานี้ให้ดี จะได้ประโยชน์ที่เป็นชั้นสูง ไม่ใช่ประโยชน์ชั้นต่ำๆ คือ ไม่ใช่ประโยชน์ในแง่เงินทองทรัพย์สินข้างนอก แต่เป็นประโยชน์ที่เป็นเนื้อหาสาระ หรือเป็นเนื้อตัวของชีวิตแท้ๆ ในระดับจิตใจ และระดับปัญญา แม้แต่บรรลุธรรมสูงสุด

เพราะฉะนั้น จึงไม่ควรติดข้องอยู่ในการมองความสูญเสีย แต่ควรเอาเวลานี้มาใช้ให้เป็นประโยชน์ ซึ่งเป็นการมองในทางบวกที่เป็นความจริง แล้วก็กลับได้ผลดี

ขอให้ถือว่า ถึงเวลาที่เราจะมาบุกเบิกทางด้านจิตใจ ไหนๆ เกิดมาทั้งที ก็ควรจะได้ทำจิตใจของตัวให้สมบูรณ์ เพราะฉะนั้น เราจะพัฒนาจิตใจ ให้เป็นจิตภาวนา แล้วก็เป็นเรื่องของการทำหน้าที่ของมนุษย์ในทางปัญญา ที่จะรู้เข้าใจชีวิตของตนตามเป็นจริง เป็นปัญญาภาวนา ตอนนี้มาทำชีวิตจิตใจให้ดี และสร้างปัญญา ก็จะมีชีวิตที่ดี และเข้าถึงสิ่งที่ประเสริฐของชีวิตได้

พอมีจิตใจดี มีปัญญารู้เข้าใจเท่าทันความจริง ก็มองและปฏิบัติต่อชีวิตของตัวเองถูกต้อง กลายเป็นว่า จิตปัญญาที่สูงนี้ส่งผลมาทางร่างกาย ให้มีคุณภาพชีวิตดีขึ้น สุขภาพก็พลอยดีขึ้นด้วย ทำให้โรคเอดส์มีกำลังน้อยลง

เดี๋ยวนี้ก็เชื่อกันมากขึ้นว่า การที่มีจิตใจดีนั้นเท่ากับมาช่วยให้มีภูมิต้านทานโรคดีขึ้น หรือลดความเสื่อมให้น้อยลง สำหรับตัวเองก็อาจจะยืดอายุออกไปด้วย และอีกด้านหนึ่งก็คือ สามารถทำกิจกรรมทางสังคม แม้แต่สามารถช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ได้อีก

ที่จริงนั้น การมีชีวิตยาวหรือสั้น ท่านไม่ให้ความสำคัญมากนัก โดยเฉพาะไม่ใช่ตัวตัดสิน ข้อสำคัญอยู่ที่ว่า ชีวิตนั้นเป็นอยู่อย่างไร เกิดมาแล้วได้อะไร

ดังพุทธภาษิตที่ว่า “บุคคลใดแม้จะมีชีวิตอยู่ได้นานถึง ๑๐๐ ปี แต่มีปัญญาทราม จิตใจมีแต่ความวุ่นวาย ก็ไม่ดีอะไร ชีวิตเพียงวันเดียวของคนที่มีปัญญา ใจสงบมั่นแน่วไปในธรรม ดีงามประเสริฐกว่า”

กลายเป็นว่า แม้จะเป็นโรคเอดส์ก็อยู่ได้อย่างดี และเป็นชีวิตที่มีคุณค่า ถ้าหากไม่ได้เป็นโรคเอดส์ เราอาจจะไปมีชีวิตที่เลวร้ายตกต่ำ ทำชีวิตให้เป็นโมฆะ เสียเปล่า เกิดมาทั้งชาติไม่ได้อะไรเลย กลายเป็นว่าโรคเอดส์ทำให้เราได้ชีวิตที่ดี ที่มีค่า เรียกว่า ชีวิตของตนเองก็ได้สิ่งที่ดีมีค่า และทำชีวิตของตนเองให้ดีมีค่าแก่ผู้อื่น คือแก่เพื่อนร่วมโลกร่วมสังคมไปด้วย

ดังนั้นจึงมีผู้ที่เป็นโรคเอดส์ที่รู้จักวางจิตใจให้ถูกต้อง กลายเป็นผู้สามารถมาบำเพ็ญประโยชน์แก่สังคม อย่างน้อยก็มาช่วยเหลือคนอื่นที่เป็นโรคเอดส์ได้อีก

ที่พูดมานั้นก็เป็นเรื่องที่ว่า คนเรานี้ไม่หมดโอกาส ถ้าถือคติในพระพุทธศาสนา เราอย่าไปห่วงกังวลกับด้านสูญเสีย ถ้ามัวมองและคำนึงถึงแต่ในด้านสูญเสีย ก็จะยิ่งทุกข์ ความสูญเสียก็เด่นขึ้นมา แล้วเราก็จะอยู่กับความสูญเสียไปเรื่อย

แต่ถ้ามองถูกต้อง ไม่ห่วงด้านสูญเสีย ก็จะเห็นโอกาสที่เกิดขึ้นในตอนนี้ และเมื่อโอกาสมาแล้ว ก็ใช้โอกาสนั้นให้เป็นประโยชน์ในการพัฒนาจิต และพัฒนาปัญญา ก็จะกลายเป็นว่า เราได้สิ่งประเสริฐของชีวิตในช่วงที่มาเป็นโรคเอดส์นี้เอง

บางทีอาจจะถึงกับพูดกับตัวเองว่า ชีวิตของเราทั้งหมดที่ผ่านมาก่อนๆ นั้น เหลวไหล ไม่ได้อะไรเลย เพิ่งมาได้เอาเมื่อเป็นเอดส์นี่เอง

ในทุกเรื่องนั้นมีสองด้าน คือมีด้านดี มีด้านร้าย แม้แต่คนที่เห็นกันว่าได้สิ่งที่เป็นโชคเป็นลาภ แต่ถ้าเขามัวประมาทเอาโชคลาภนั้นไปใช้ในทางผิด ก็กลับเป็นเรื่องเลวร้าย กลายเป็นเคราะห์ไป ฉะนั้น ไม่มีใครโชคดีหรือเคราะห์ร้ายแบบสมบูรณ์ เหมือนคนที่ร่างกายดี สุขภาพดี มีเงินมีทองเป็นต้น มีมากมายที่กลายเป็นเหตุให้ลุ่มหลงมัวเมาประมาททำชีวิตให้เสื่อมทรามลง แล้วก็มีความทุกข์ต่อไป กลายเป็นชีวิตที่ตกต่ำด้อยค่า หรือไม่มีค่าอะไรเลย

แต่คนที่ประสบเคราะห์ร้ายหรือสิ่งที่ไม่ดีนี้ ถ้ารู้จักมองให้ถูกต้อง ก็กลับพลิกผันตัวเคราะห์ให้เป็นโชคได้ คนเป็นโรคเอดส์ในแง่นี้ ก็กลายเป็นคนที่มีโอกาสมากทีเดียว ถ้าคิดจะปฏิบัติให้ถูกต้องในการที่จะพัฒนาทางจิตใจและทางปัญญา อย่างน้อยก็เป็นสิ่งที่มาช่วยยั้งตนเอง ไม่ให้ถลำต่อไปในทางเสื่อม แล้วหันกลับมาในทางที่ดี พลิกโรคให้กลายเป็นลาภไปได้

แทบทุกคนในสังคมไทย เคยได้ยินพุทธภาษิตว่า อาโรคุยปรมา ลาภา (คนไทยมักจำกันเพี้ยนไปนิดหน่อยเป็น อโรคะยา ปะระมา ลาภา) แปลว่า ความไม่มีโรคเป็นลาภอย่างยิ่ง หรือ ความมีสุขภาพดีเป็นลาภที่สุดยอด

หลักการนี้มีความหมายในเชิงปฏิบัติ ๒ ชั้น คือ

ชั้นแรก ทุกคนควรไม่ประมาท ควรดูแลรักษาสุขภาพ และบริหารชีวิต ครอบครัว คนใกล้ชิดให้มีสุขภาพดี ระวังป้องกันไม่ให้เกิดมีโรค

ในชั้นที่ ๒ แต่ถ้ามีอันเป็นไปว่า เกิดเป็นโรคอะไรขึ้นแล้ว ตอนนี้โดยใช้โยนิโสมนสิการ นอกจากพยายามบำบัดแก้ไขโรคนั้นแล้ว จะต้องทำโรคนั้นให้เป็นลาภเท่าที่จะเป็นไปได้

ธรรมะชนะเอดส์

เอดส์พาชีวิตมาสู่จุดวิกฤติ แต่เราสามารถทำวิกฤตินั้นให้เป็นโอกาส เอดส์เป็นอาการแสดงแห่งความกร่อนโทรมของอารยธรรม แต่คนเป็นเอดส์มีศักยภาพและโอกาสที่จะกอบกู้อารยธรรม

No Comments

Comments are closed.