สังคมจะมีสันติสุขได้ คนต้องไม่ติดอยู่แค่แก่งแย่งสิทธิ์ แต่ต้องคิดหาทางเกื้อกูลกัน

9 กรกฎาคม 2546
This entry is ส่วน 4 ของ 9 in the series ธรรมะชนะเอดส์

สังคมจะมีสันติสุขได้ คนต้องไม่ติดอยู่แค่แก่งแย่งสิทธิ์
แต่ต้องคิดหาทางเกื้อกูลกัน

มองแคบลงมาอีกระดับหนึ่ง คือ ระดับสังคมในแต่ละท้องถิ่น เช่นสังคมของประเทศหนึ่งๆ ในระดับนี้เอดส์ก็มีผลกระทบอย่างมาก เช่น ทางด้านเศรษฐกิจ ในเมื่อคนที่เป็นโรคเอดส์นี้เป็นคนในวัยหนุ่มวัยสาวมาก ก็จะมีผลต่อทรัพยากรมนุษย์ในด้านเศรษฐกิจ ที่ต้องสูญเสียกำลังคนทำงานที่มีประสิทธิภาพ ซึ่งต้องมาตายเสีย หรือไม่สามารถทำงาน และก็ต้องใช้จ่ายมากมายในการที่จะดูแลรักษา สิ้นเปลืองงบประมาณแผ่นดิน ตลอดจนเงินทองค่าใช้จ่ายในการรักษาของแต่ละบุคคล แต่ละครอบครัว ทำให้เกิดปัญหาทั่วไปหมด แต่ในแง่เหล่านี้ จะไม่พูดถึงในที่นี้

อีกแง่หนึ่งที่สำคัญก็คือ เรื่องการปฏิบัติต่อกันระหว่างมนุษย์ โดยเฉพาะความรังเกียจ และความหวาดกลัวต่างๆ ซึ่งโยงไปถึงเรื่องสิทธิมนุษยชน ดังที่ได้มีปัญหากันมา

ด้านหนึ่ง โดยกฎหมายเป็นต้น รัฐก็ต้องพยายามที่จะปกป้องคุ้มครองคนที่ป่วยเป็นโรคเอดส์ ให้เขามีสิทธิและสวัสดิการ เช่น ให้มีสิทธิที่จะไม่ยอมให้ตรวจหรือเปิดเผยตัวเขาว่าเป็นเอดส์ เป็นต้น อันนี้ก็เป็นปัญหายุ่งยาก แน่นอนว่า เราต้องพยายามช่วยเหลือ โดยหลักศีลธรรมก็ตาม โดยหลักสิทธิมนุษยชนก็ตาม ซึ่งเป็นเรื่องของอารยธรรม

อย่างไรก็ตาม ก็ต้องมองตามความเป็นจริงด้วย คือคนทั้งสองฝ่าย ทั้งคนที่เป็นโรคเอดส์ และคนที่มาเกี่ยวข้องกับคนเป็นโรคเอดส์ ต่างก็เป็นมนุษย์ ซึ่งรักตัวกลัวตาย และแต่ละคนก็มีสิทธิของตน ซึ่งกลายเป็นเรื่องความขัดแย้งกันในทางผลประโยชน์ตามธรรมชาติพื้นฐานของมนุษย์ ที่เราจะต้องยอมรับความจริง

แม้ว่าโดยอุดมคติเราอยากให้มนุษย์เอื้อเฟื้อต่อกัน อยากให้คนในสังคมทั่วไปมีความเอื้ออาทรต่อคนเป็นโรคเอดส์ แต่ก็ต้องยอมรับความจริงว่า มนุษย์เหล่านั้นก็อยู่ด้วยความไม่รู้ มีอวิชชา แล้วก็มีความรักหวงแหนต่อชีวิต ต่อครอบครัวของตน คนเป็นโรคเอดส์ก็พยายามรักษาสิทธิส่วนตัว ซึ่งเป็นผลประโยชน์ของตัวเอง ในขณะที่คนซึ่งไม่ป่วยโรคเอดส์หรือคนที่อยู่ในสังคมทั่วไป ก็รักตัวกลัวตาย เขาก็มีสิทธิต่อชีวิตของเขาเช่นเดียวกัน

เราอาจจะพูดในแง่ว่า ในเมื่อคนเป็นโรคเอดส์มีสิทธิที่จะไม่ให้คนอื่นรู้ว่าตนเป็นโรคเอดส์ คนอื่นเขาก็มีสิทธิต่อชีวิตของเขา ซึ่งเขาอาจจะเรียกร้องว่า เขาก็น่าจะมีสิทธิในการที่จะรู้ว่า คนที่เขาเข้าไปเกี่ยวข้องคนนี้ๆ เป็นโรคเอดส์หรือไม่ เพื่อจะรักษาชีวิตและครอบครัวของเขา อันนี้ก็เป็นเรื่องถกเถียงกันไปไม่สิ้นสุด ถ้าพูดในแง่นี้ก็เป็นเรื่องธรรมดาของมนุษย์ที่ต่างฝ่ายต่างก็มีชีวิตจิตใจเหมือนกัน

ในทางตรงข้าม ถ้ามองในแง่ความเห็นอกเห็นใจ แทนที่จะแย่งชิงผลประโยชน์กัน ก็มามองในแง่เอื้อเฟื้อต่อกัน คนที่ไม่เป็นโรคเอดส์ คือ สังคมทั่วไปก็เห็นอกเห็นใจคนเป็นโรคเอดส์ แล้วก็พยายามช่วยเหลือบำบัดแก้ไข ให้ความอนุเคราะห์สงเคราะห์เท่าที่จะเป็นไปได้ พร้อมกันนั้น คนที่เป็นโรคเอดส์ ก็ควรจะเห็นใจคนที่ไม่ได้เป็นเช่นเดียวกัน

ลองนึกแบบเอาใจเขามาใส่ใจเรา ว่า คนเป็นโรคเอดส์เองนี้แหละ สมัยที่ยังไม่ได้เป็นเอดส์ ก็คงมีความรู้สึกทำนองเดียวกันกับคนที่ไม่ได้เป็น และความรู้สึกของคนอื่นต่อตนเองขณะนี้ ตนเองก็อาจจะเคยรู้สึกมาแล้วต่อคนอื่นที่เป็นโรคเอดส์ ตัวเองก็กลัวเหมือนกัน ตัวเองก็เคยหวาดอย่างนี้แหละ ฉะนั้น ตัวเองก็ต้องเห็นใจคนอื่น

รวมความว่า ต้องเห็นใจซึ่งกันและกัน แล้วก็มาวางวิธีปฏิบัติในทางที่จะเอื้อเฟื้อร่วมมือเพื่อให้ได้ผลดีร่วมกัน

ในแง่ของสังคมก็แน่นอนว่า จะต้องพยายามหาทางปฏิบัติให้ดีที่สุด เพื่อให้คนที่อยู่ในสังคมนี้มีชีวิตที่ดีที่สุด แล้วก็ให้สังคมอยู่ร่วมกันอย่างร่มเย็นเป็นสุข ไม่เบียดเบียนกัน แต่ให้เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่เกื้อกูลกันเท่าที่จะเป็นไปได้ นี้ก็คือแนวคิดในทางศีลธรรม คือมองในทางบวก ไม่ใช่มองแบบมัวแต่คิดจะพิทักษ์สิทธิ ถ้ามัวแต่คิดจะพิทักษ์สิทธิของตน แต่ละฝ่ายก็ต้องสาละวนกับการปกป้องสิทธิ แย่งชิงผลประโยชน์ ขัดแย้งกันอยู่เรื่อยไป

ธรรมะชนะเอดส์

ถ้าไม่ระวังให้ดี โลกนี้จะมีอารยธรรมเอดส์ จะแก้ปัญหา ต้องทำเจาะจงจริงจัง และสร้างความเข้าใจให้ชัดเจน

No Comments

Comments are closed.