เมื่อบุคคลแปลกแยกจากชีวิต สังคมก็แปลกแยกจากธรรมชาติ จากนั้น ทั้งมนุษย์-สังคม-ธรรมชาติ ก็ต้องถึงวิกฤติการณ์

หน้าสำหรับพิมพ์

เมื่อบุคคลแปลกแยกจากชีวิต สังคมก็แปลกแยกจากธรรมชาติ
จากนั้น ทั้งมนุษย์-สังคม-ธรรมชาติ ก็ต้องถึงวิกฤติการณ์

เวลานี้ เรามาถึงระยะของวิกฤติการณ์ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นวิกฤติการณ์ทางเศรษฐกิจ วิกฤติการณ์ทางสังคม จนถึงวิกฤติการณ์ของชีวิตจิตใจ ขณะนี้วิกฤตินั้นขยายกว้างขวางถึงระดับโลก

ตอนเกิดสงครามที่อาฟกานิสถาน ประเทศสหรัฐอเมริกาบอกว่า เวลานี้เกิดสงครามชนิดใหม่เป็น new kind of war และสงครามชนิดใหม่นี้ก็เข้ามาในยุคที่เพิ่งเกิด “New Economy” คือเศรษฐกิจแบบใหม่ จึงเป็นเรื่องที่เราจะต้องเตรียมรับสถานการณ์ในการที่ว่า ถ้าเรามีความมุ่งหมายที่จะบำเพ็ญประโยชน์สุขแก่ชาวโลก ทำให้โลกนี้มีสันติสุข ก็จะต้องแก้ไขสถานการณ์เหล่านี้ ไม่ใช่เป็นเรื่องที่เพียงตื่นเต้นแล้วก็ผ่านไป

สถานการณ์เหล่านี้ก็คือสิ่งที่คุกคามต่อสันติสุขและความอยู่ร่มเย็นเป็นสุขของชาวโลกนั่นเอง การที่ New Economy มาดีหรือไม่ แล้วก็ new kind of war มา อันนี้ไม่ดีแน่นอน แต่ทั้งสองอย่างนี้มีความสัมพันธ์กันอย่างไร เวลานี้เราเข้ามาอยู่ในภาวะที่โลกมีความซับซ้อนสับสน จนกระทั่งคนมองปัญหาอะไรต่างๆ ได้ยาก คลำปมไม่ถูก และไม่รู้จะแก้อย่างไร ตรงจุดไหน

อย่างไรก็ตาม ที่จริงมันก็ไม่ไปไหนหรอก ที่ว่าซับซ้อนสับสน มันก็อยู่แค่เดิมนั่นเอง ว่าไปในแง่หนึ่งก็คือ การที่มนุษย์เรานี้แปลกแยกจากตัวเอง มองง่ายๆ ก็คือมนุษย์เรานี่แหละเป็นตัวก่อปัญหา แล้วก็เป็นผู้ที่จะแก้ปัญหา

มนุษย์ที่ก่อปัญหาขึ้นมานี้ ก็ก่อปัญหาตั้งแต่ที่ตัวเองนั่นเอง เขาก่อปัญหาที่ตัวเองก่อน แล้วก็เลยก่อปัญหาออกไปข้างนอก ตั้งแต่ตัวเองก็ไม่รู้จักตัวเอง

มนุษย์นั้นถ้าว่ากันไป โดยภาวะพื้นฐานก็ง่ายๆ คือมนุษย์แต่ละคนนี้มี ๒ สถานะพร้อมกัน หรือมองได้ ๒ ด้าน

๑. คนแต่ละคนนี้เป็นชีวิต ซึ่งเป็น “หน่วยธรรมชาติ” เพราะว่าชีวิตนั้นเป็นธรรมชาติ ภาวะของมนุษย์ด้านนี้โยงเราเข้ากับธรรมชาติ แน่นอนว่าโดยพื้นฐานแล้วเราทุกคนเป็นชีวิต ชีวิตของเราเป็นธรรมชาติ เกิดมาตามธรรมชาติ เป็นไปตามกฎธรรมชาติ เกิดจากองค์ประกอบต่างๆ ของธรรมชาติที่เป็นรูปธรรมและนามธรรมมาประชุมกัน อันนี้คือตัวคนด้านหนึ่ง

๒. อีกด้านหนึ่ง มนุษย์เรานี้เป็นบุคคล ซึ่งเป็น “หน่วยสังคม” เพราะเป็นผู้อยู่ในสังคม เป็นส่วนร่วมหน่วยหนึ่งในสังคม เมื่อเป็นบุคคล ก็เป็นผู้อยู่ในสังคม เป็นส่วนร่วมในสังคม และก้าวออกไปมีความสัมพันธ์กับคนโน้นคนนี้ แล้วก็มีการอยู่ร่วมกันด้วยดี หรือด้วยไม่ดี แต่โดยมากมักจะไม่ค่อยได้ดี เพราะว่าแต่ละคนจะต้องดิ้นรนเพื่อให้ตนอยู่รอดเป็นต้น ซึ่งเป็นเหตุให้เกิดการแย่งชิง การแก่งแย่งทะเลาะวิวาทกัน ดังนั้นปัญหาในด้านบุคคลจึงมีมาก

นอกจากปัญหาที่ออกไปสู่สังคมแล้ว มนุษย์ด้านบุคคลนั้น ยังปฏิบัติต่อภาวะของตนเอง ด้านที่เป็นหน่วยธรรมชาติคือชีวิตไม่ถูกต้องอีก จนเกิดปัญหาซ้อนลึกลงไปถึงขั้นพื้นฐาน

เวลานี้เรื่องที่เป็นปัญหาอย่างยิ่งก็คือ การที่มนุษย์แปลกแยกจากตัวเองด้านชีวิต แทบจะเหลือแต่ด้านบุคคลอย่างเดียว มนุษย์เชื่อมตัวเองเข้ากับความจริงพื้นฐานที่เป็นธรรมชาติไม่ถูก ตั้งแต่กินอาหารเป็นต้นไป แม้แต่กินอาหารก็กินไม่ถูกแล้ว เขากินเพื่อสนองความต้องการของบุคคล แทนที่จะกินเพื่อสนองความต้องการของชีวิต

เมื่อมนุษย์แปลกแยกจากตัวเอง โยงไม่ถึงแม้แต่ชีวิตของตัวเองที่เป็นธรรมชาติ ก็แน่นอนว่าจะต้องเกิดปัญหา