ข้อต่อไปคือคุณธรรมที่เป็นหลักสำคัญของประชาธิปไตย ได้แก่ ธรรมาธิปไตย ตามหลักธรรม อธิปไตยมี ๓ อย่างคือ ๑. อัตตาธิปไตย ถือตนเป็นใหญ่ คือจะทำอะไรๆ ก็เอาตนเองเป็นประมาณ ทำไปตามความคิดเห็นของตน คำนึงถึงแต่ฐ…
ข้อต่อไป ขอพูดรวมๆ ว่า สังคมไทยเรานี้ในปัจจุบันมีปัญหามากมายที่จะต้องแก้ไข ในเมื่อเป็นสังคมที่มีปัญหาจะต้องแก้ไข เราก็จะต้องมีจริยธรรมเพื่อใช้ในการแก้ไขปัญหาเหล่านั้น จริยธรรมประเภทใดจะช่วยในการแก้ปัญ…
พอพูดถึงตัณหากับมานะ ก็เข้าสู่หลักธรรมที่สำคัญอีกชุดหนึ่ง ตัณหากับมานะเป็นกิเลสตัวใหญ่ในชุด ๓ ที่ท่านกล่าวถึงบ่อยๆ แต่เรามักมองข้ามไป ชุดนี้มีตัณหา มานะ และทิฐิ คนเราโดยมากรู้จักแต่ชุดโลภะ โทสะ โมหะ ท…
จริยธรรมสำหรับคนรุ่นใหม่ ขออำนวยพร ท่านประธานในที่ประชุม ท่านอาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิและท่านผู้ใฝ่ธรรมทุกท่าน วันนี้ นับว่าเป็นศุภวรดิถี คือ วันดี วันงามของชาวคณะครุศาสตร์ แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่ได้…
ต่อไปนี้ อาตมภาพจะขอตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับ หัวข้อจริยธรรม สักสองเรื่องที่ถือว่ามีความสำคัญมาก และในปัจจุบันก็มีความเคลื่อนคลาด ซึ่งมองเห็นว่าจำเป็นจะต้องทำให้ชัดเจนขึ้นมา ถ้าหากว่าเราต้องการจริยธรรมที…
อนึ่ง ควรจะพูดถึงสภาพจิตของเด็กและเยาวชนรุ่นใหม่เป็นที่สังเกตไว้ด้วย สำหรับการพิจารณาในทางจริยธรรมต่อไป สภาพแวดล้อมและสภาพความเป็นอยู่ในสังคมปัจจุบัน ได้เปลี่ยนแปลงไปจากสมัยก่อนเป็นอย่างมาก และความเปล…
ต่อไปก็คือคุณธรรมที่แฝงอยู่ในนิสัยนักศึกษาหรือนิสัยพัฒนาตน ในนิสัยพัฒนาตนนั้น คุณธรรมตัวสำคัญก็คือปัญญา ดังได้กล่าวแล้วว่า คนที่มีนิสัยนักศึกษามุ่งพัฒนาตนนั้น เมื่อมีประสบการณ์อย่างใดอย่างหนึ่ง เขาก็ม…
ด้วยเหตุนี้ เด็กและเยาวชนรุ่นใหม่จึงมีความจำเป็นมากขึ้นเป็นพิเศษ ที่จะได้รับการตระเตรียมตัวด้วยจริยธรรมชนิดที่จะทำให้เขาพร้อมที่จะเผชิญและปฏิบัติต่อสภาพเช่นที่กล่าวนั้นอย่างถูกต้อง มีหลักใจที่จะช่วยให…
ต่อไปเป็นข้อที่ ๔ คือ จริยธรรมที่พึงระวัง ได้แก่จริยธรรมที่เอียงสุดไปด้านเดียว เป็นธรรมชาติของคนอย่างหนึ่งที่จะเอียงสุด สมัยหนึ่งเอียงสุดไปด้านวัตถุ อีกสมัยหนึ่งเอียงสุดไปทางจิต อย่างนี้เป็นต้น เป็นมา…
เมื่อพูดถึงกิเลสชุดนี้แล้ว พิจารณากันดูว่า ถ้าเราไม่เห็นด้วยหรือเห็นว่ามันมีข้อเสีย ในการที่จะใช้กิเลสเป็นเครื่องเร้าในการสร้างสรรค์ความเจริญ แล้วเราจะเอาอะไรมาแทน ขั้นที่ ๑ ก็คือ ถ้าเรายังไม่เอาตัวกุ…