- – ๑ – ขัดแย้งเป็น ให้ได้เห็นประโยชน์
- ความวิเศษของมนุษย์ อยู่ที่ไม่ต้องเป็นทาสของความขัดแย้ง
- ทำการขัดแย้งให้เกิดผลเป็นประโยชน์
- จะเป็นประชาธิปไตย ต้องพูดกันได้ และต้องใฝ่รู้ความจริง
- ไทยดีด้านวัฒนธรรมเมตตา แต่ด้อยด้านวัฒนธรรมแสวงปัญญา อเมริกันด้อยด้านวัฒนธรรมเมตตา แต่ดีด้านวัฒนธรรมแสวงปัญญา
- ไทยมัวตามฝรั่ง ระวังจะเสียสอง
- – ๒ – จะเอาแค่ประนีประนอมหรือไปให้ถึงความสอดคล้องสามัคคี – ระบบแข่งขันย่อมมาด้วยกันกับความขัดแย้งและการแก้ปัญหาย่อมยุติแค่ประนีประนอม
- ในระบบประนีประนอม จริยธรรมเป็นปฏิบัติการด้วยความฝืนใจ
- จริยธรรมที่แท้ คือ ปฏิบัติการแห่งการพัฒนาความสุข
- ต้องมองระบบพิทักษ์สิทธิของฝรั่งอย่างรู้เท่าทัน
- ถ้าจะรู้จักฝรั่งจริง ต้องมองให้ถึงรากฐานในภูมิหลังของเขา
- ไทยว่า อยู่นี่ดี “ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว” อเมริกันว่า อยู่นี่ไม่ได้ “ต้องไปข้างหน้า บุกฝ่าขยายพรมแดน”
- มีจุดหมายใหญ่ที่ทุกคนได้ร่วมกัน จึงจะข้ามพ้นจุดหมายย่อยของแต่ละฝ่ายที่ขัดกัน
- – ๓ -ปฏิบัติการแก้ปัญหา ในระบบองค์รวม – ปฏิบัติการของมนุษย์จะได้ผลจริง ต้องตั้งอยู่บนฐานของความจริง และเต็มตามระบบของกระบวนการในธรรมชาติ
- แม้แต่นักปลุกระดม ก็ต้องใช้วิธีอริยสัจ รัฐบาลจะพัฒนาประเทศ ก็ไปได้สวยด้วยอริยสัจ
- พวกมนุษย์สมัยใหม่ พอมาเจอเรื่องศาสนา ก็พากันหลบปัญหา ไม่สู้หน้าความจริง
- พวกอารยธรรมที่เจริญมา ฟ้องตัวเองว่า เป็นอารยธรรมที่ก่อ ไม่ใช่แก้ปัญหา
- จริงใจและเปิดใจที่เมตตา แต่ต้องดำเนินการด้วยปัญญา
- ไม่ว่าจะใช้หลักไหนๆ ก็ต้องมองให้เห็นทั้งระบบ
- รู้จักอเมริกาไม่ใช่แค่ใช้แค่มีผลิตภัณฑ์เทคโนโลยีของเขา แต่ต้องเข้าให้ถึงจิตใจและปัญญาของอเมริกัน
- เวรระงับด้วยการไม่จองเวร นั้นจริงแท้ แต่ต้องศึกษาว่า ทำอย่างไรจึงจะไม่ต้องจองเวร
- คนไทยมีคุณสมบัติพิเศษที่น่าสังเกตน่าศึกษา ในทางของการแก้ปัญหาความขัดแย้งในโลก
ไทยมัวตามฝรั่ง ระวังจะเสียสอง
เมื่อเรามาอยู่ในโลกปัจจุบัน โดยเฉพาะในยุคที่เรียกว่าโลกาภิวัตน์ เรากลายเป็นฝ่ายที่ตามเขาบ้าง รับจากเขาบ้าง แทนที่จะเป็นฝ่ายนำเขา
เมื่อเป็นฝ่ายรับ ก็ถูกครอบงำ หรือรับอิทธิพลจากเขา จนกระทั่งกลายเป็นว่าวัฒนธรรมของเรา ซึ่งมีส่วนดีอยู่บ้าง ก็หดหายไป อย่างที่รู้กันชัดๆ ว่า วัฒนธรรมแห่งเมตตาของเรากำลังเสื่อมลง ดูจากคนไทยทุกวันนี้ไม่ค่อยมีเมตตากัน ความเป็นมิตรและความรู้สึกฉันพี่น้องเลือนลางไป ความมีน้ำใจก็ลดน้อยลงไป ยิ่งในเมืองในกรุงยิ่งเป็นมาก ส่วนชาวบ้านนอกก็เป็นไปตาม
ต่อไปเมืองไทยก็จะเป็นสังคมแบบตัวใครตัวมัน เวลานี้คำว่าลุงป้าน้าอาพี่น้องก็จะไม่ค่อยเรียกกันแล้ว
แต่ก่อนนี้ผู้หญิงผู้ชายเรียกกันเป็นพี่เป็นน้องลุงป้าน้าอา โดยมองกันเป็นญาติ จึงมีทัศนคติต่อกันในทางที่ดี
แต่เดี๋ยวนี้เราไม่มองกันอย่างนี้ แต่มองกันแบบเป็นคู่แข่ง หรือเป็นเพศตรงข้ามอย่างเดียว ในขณะที่ด้านการรักษากฎกติกา เราก็ยังไม่พัฒนา มันก็เลยทำให้เกิดปัญหา นี่คือสภาพที่เรากำลังสูญเสียวัฒนธรรมแห่งเมตตาของเราไป
พร้อมกันนั้น วัฒนธรรมแห่งการแสวงปัญญาของเราก็แทบจะไม่พัฒนาขึ้นมา อย่างนี้ต้องเรียกว่าเสียทั้ง ๒ ด้าน ขณะที่ฝรั่งในด้านวัฒนธรรมเมตตาเขาด้อยจริง แต่วัฒนธรรมแสวงปัญญาเขายังเป็นผู้นำอยู่ เพราะฉะนั้น เขาก็จะต้องเหนือกว่าเรา
ไทยเราต้องรู้ตัวว่า
- ต้องรักษาวัฒนธรรมเมตตาเอาไว้
- ต้องพัฒนาวัฒนธรรมแสวงปัญญาขึ้นมา
โดยเฉพาะถ้าเราจะรักษาพระพุทธศาสนาไว้ให้ได้ผลจริง ย่อมไม่มีทางเลี่ยงที่จะต้องทำให้ครบทั้งสองอย่างนี้ เพราะพระพุทธศาสนาเป็นศาสนาแห่งปัญญา
เป็นเรื่องน่าแปลกใจอย่างยิ่งว่า ทั้งที่รู้กันชัดๆ ทั้งสากลโลกว่าพระพุทธศาสนาเป็นศาสนาแห่งปัญญา และเน้นปัญญายิ่งนัก แต่คนไทยกลับขาดการแสวงหาปัญญา
ก็ต้องถามว่า มันเป็นอย่างนั้นไปได้อย่างไร
ที่จริง คนที่ชื่อว่าเป็นพุทธ ต้องเป็นนักแสวงปัญญา ต้องใฝ่รู้อย่างที่เรียกว่าใคร่ธรรม คืออยากจะรู้เข้าใจเข้าถึงความจริง อะไรมันจริง อะไรมันถูกต้อง อะไรดีงาม ต้องคิดต้องหากันจนกระทั่งให้ถึงแก่นถึงฐานให้ได้ แล้วก็ต้องให้เกิดสิ่งที่คุณจุฬารัตน์พูดเมื่อกี้ คือ สัมมาทิฐิ
การที่จะเกิดสัมมาทิฐิได้ ก็ต้องหาความรู้ เมื่อไม่รู้มันจะมีความเข้าใจและความเห็นถูกต้องได้อย่างไร ความเห็นถูกต้องนั้นต้องมาจากความรู้
ต่อจากนั้นก็มาถึงความคิด เมื่อมีความรู้ถูกต้องชัดเจนแล้ว คิดบนฐานของความรู้ที่ชัดเจนถูกต้อง มันก็มีทางที่จะคิดได้ถูกต้อง
เมื่อคิดถูกต้องแล้ว ผลของความคิดนั้น ซึ่งเป็นผลิตผลแห่งความรู้จริงและความคิดที่ถูกต้องชัดเจน ก็เป็นผลิตผลทางปัญญาที่แท้จริง มันก็เป็น สัมมาทิฐิ
เพราะฉะนั้น คนไทยเรา ถ้าไม่พัฒนาวัฒนธรรมแห่งการแสวงปัญญาซึ่งเป็นหลักการของพุทธศาสนาแล้ว เราจะเข้าถึงสัมมาทิฐิไม่ได้
พูดออกนอกเรื่องมาเยอะ คงจะต้องหันกลับไปพูดเรื่องความขัดแย้งให้จบ
No Comments
Comments are closed.