- – ๑ – ขัดแย้งเป็น ให้ได้เห็นประโยชน์
- ความวิเศษของมนุษย์ อยู่ที่ไม่ต้องเป็นทาสของความขัดแย้ง
- ทำการขัดแย้งให้เกิดผลเป็นประโยชน์
- จะเป็นประชาธิปไตย ต้องพูดกันได้ และต้องใฝ่รู้ความจริง
- ไทยดีด้านวัฒนธรรมเมตตา แต่ด้อยด้านวัฒนธรรมแสวงปัญญา อเมริกันด้อยด้านวัฒนธรรมเมตตา แต่ดีด้านวัฒนธรรมแสวงปัญญา
- ไทยมัวตามฝรั่ง ระวังจะเสียสอง
- – ๒ – จะเอาแค่ประนีประนอมหรือไปให้ถึงความสอดคล้องสามัคคี – ระบบแข่งขันย่อมมาด้วยกันกับความขัดแย้งและการแก้ปัญหาย่อมยุติแค่ประนีประนอม
- ในระบบประนีประนอม จริยธรรมเป็นปฏิบัติการด้วยความฝืนใจ
- จริยธรรมที่แท้ คือ ปฏิบัติการแห่งการพัฒนาความสุข
- ต้องมองระบบพิทักษ์สิทธิของฝรั่งอย่างรู้เท่าทัน
- ถ้าจะรู้จักฝรั่งจริง ต้องมองให้ถึงรากฐานในภูมิหลังของเขา
- ไทยว่า อยู่นี่ดี “ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว” อเมริกันว่า อยู่นี่ไม่ได้ “ต้องไปข้างหน้า บุกฝ่าขยายพรมแดน”
- มีจุดหมายใหญ่ที่ทุกคนได้ร่วมกัน จึงจะข้ามพ้นจุดหมายย่อยของแต่ละฝ่ายที่ขัดกัน
- – ๓ -ปฏิบัติการแก้ปัญหา ในระบบองค์รวม – ปฏิบัติการของมนุษย์จะได้ผลจริง ต้องตั้งอยู่บนฐานของความจริง และเต็มตามระบบของกระบวนการในธรรมชาติ
- แม้แต่นักปลุกระดม ก็ต้องใช้วิธีอริยสัจ รัฐบาลจะพัฒนาประเทศ ก็ไปได้สวยด้วยอริยสัจ
- พวกมนุษย์สมัยใหม่ พอมาเจอเรื่องศาสนา ก็พากันหลบปัญหา ไม่สู้หน้าความจริง
- พวกอารยธรรมที่เจริญมา ฟ้องตัวเองว่า เป็นอารยธรรมที่ก่อ ไม่ใช่แก้ปัญหา
- จริงใจและเปิดใจที่เมตตา แต่ต้องดำเนินการด้วยปัญญา
- ไม่ว่าจะใช้หลักไหนๆ ก็ต้องมองให้เห็นทั้งระบบ
- รู้จักอเมริกาไม่ใช่แค่ใช้แค่มีผลิตภัณฑ์เทคโนโลยีของเขา แต่ต้องเข้าให้ถึงจิตใจและปัญญาของอเมริกัน
- เวรระงับด้วยการไม่จองเวร นั้นจริงแท้ แต่ต้องศึกษาว่า ทำอย่างไรจึงจะไม่ต้องจองเวร
- คนไทยมีคุณสมบัติพิเศษที่น่าสังเกตน่าศึกษา ในทางของการแก้ปัญหาความขัดแย้งในโลก
พวกอารยธรรมที่เจริญมา ฟ้องตัวเองว่า
เป็นอารยธรรมที่ก่อ ไม่ใช่แก้ปัญหา
เวลานี้โลกเป็นปัญหากันอย่างหนัก ในเรื่องที่ว่า ถ้าไม่ขัดใจกัน ก็เอาใจกัน และไม่เปิดใจ ซึ่งกลายเป็นว่า มนุษย์มีอารยธรรมเจริญมาเท่าไร ก็ไม่ดีขึ้น อารยธรรมเจริญมาจนป่านนี้ ปัญหาพื้นฐานของมนุษย์ไม่ได้แก้สักอย่าง ปัญหาของมนุษย์มีอะไรบ้าง
- ปัญหาชีวิต ซึ่งแยกเป็น ๒ ส่วน คือ ปัญหาสุขภาพร่างกาย โรคภัยไข้เจ็บ รวมทั้งความหิวโหยอดอยาก แล้วก็ปัญหาจิตใจ ความเครียด ความทุกข์ ความเหงา ความว้าเหว่ ความแปลกแยกอะไรต่างๆ รวม ๒ อย่างนี้ กายกับใจ
- ปัญหาสังคม คือ ความขัดแย้งระหว่างมนุษย์ ตั้งแต่การทะเลาะเบาะแว้งระหว่างบุคคล ระหว่างกลุ่มชน ไปจนถึงสงครามระหว่างประเทศ สงครามโลก สงครามระหว่างค่าย ระหว่างฝ่าย ระหว่างศาสนา
- ปัญหาสิ่งแวดล้อม คือ ธรรมชาติเสีย เสื่อมโทรม ซึ่งเป็นปัญหาสุดท้าย และเป็นปัญหาที่ถือว่าใหญ่ที่สุด
อารยธรรมเจริญขึ้นมาถึงขนาดนี้ แต่ปัญหาพื้นฐานข้างต้นนั้นไม่ได้แก้สักอย่าง ปัญหาชีวิตมนุษย์ก็ยังอยู่อย่างเดิม
ปัญหาสุขภาพกายดีขึ้นมาบ้าง กำจัดโรคร้ายเก่าๆ ได้มาก แต่ก็เกิดโรคภัยใหม่ๆ อีกไม่น้อย และปัญหาก็มีปมซับซ้อนมากขึ้น ส่วนปัญหาจิตใจยิ่งหนักลงไป
ปัญหาสังคมก็ไม่ลดลง ยังแถมปัญหาสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นตัวใหญ่ที่สุด และกลายเป็นว่า อารยธรรมปัจจุบันนี่แหละ ที่นำมาสู่ปัญหาสิ่งแวดล้อมนี้
ฉะนั้นจึงพูดได้เต็มปากว่า อารยธรรมปัจจุบันที่เจริญมานี้ คืออารยธรรมที่ได้นำปัญหามาให้แก่มนุษย์จนครบทั้ง ๓ ประการ เป็นอารยธรรมที่เก่งกาจมาก สามารถพัฒนามนุษย์ให้สร้างปัญหาได้จนครบทั้ง ๓ อย่าง
เดี๋ยวนี้มนุษย์มีทั้ง ปัญหาชีวิตกาย-ใจ ปัญหาสังคม ปัญหาสิ่งแวดล้อม แล้วปรากฏว่าแก้ไม่ได้สักอย่าง นำมาให้ได้ แต่แก้ไม่ได้
นี่ก็เป็นการแสดงชัดเจนอยู่ในตัวแล้วว่า วิธีแก้ปัญหาที่มนุษย์ใช้กันมานั้นไม่ได้ผลจริง หรือยังไม่เป็นวิธีการแก้ปัญหาที่แท้
ใครจะมาแก้ปัญหาพื้นฐานเหล่านี้ ก็บอกว่าธรรมะ ธรรมที่พระพุทธเจ้าค้นพบจากความจริงของธรรมชาติแล้วทรงนำมาสอนนั้น แก้ได้หมด
เรามั่นใจว่าแก้ได้แน่ แล้วระบบประนีประนอมจะเปลี่ยนเป็นระบบประสานกลมกลืนได้ หรือจะเรียกว่าระบบสามัคคี เอกภาพ หรือเอกีภาพ ก็แล้วแต่
อย่างที่ว่าแล้ว เวลานี้ปัญหามีมาก ก็อาจจะต้องฝากถึงแม้แต่รัฐบาล แม้แต่ใน ครม. ว่าต้องพูดกันอย่างเปิดใจ และมีความจริงใจเป็นพื้นฐาน โดยมีเจตนาซึ่งมุ่งจุดหมายที่แท้ร่วมกัน คือ ความดีงาม และสันติสุขของประเทศชาติบ้านเมืองและโลกทั้งหมด
ถ้ามีเจตนานี้อยู่ ก็ได้ความจริงใจต่อกัน ทั้งจริงใจต่อหลักการด้วย และจริงใจต่อประเทศชาติสังคม และจริงใจต่อกันระหว่างคนที่มาทำงานร่วมกัน แล้วก็เปิดใจพูดจากัน มันก็มีทางที่จะแก้ปัญหา และ harmony ก็เกิดได้
แต่ถ้าไม่เปิดใจกัน harmony ก็ยังมาไม่ได้ มันก็จะได้แค่ compromise เพราะเอาใจกันก็เพื่อ compromise นั่นแหละ แต่ compromise แบบเอาใจนี้ ฝ่ายที่เอาใจอาจจะหมดตัวไปในที่สุด
จากจริงใจ และเปิดใจ ก็ทำให้เกิดความเข้าใจ แล้วก็เห็นใจ และไปลงตัวที่ร่วมใจ ก็แก้ปัญหา สลายความขัดแย้งได้
ไม่ใช่มัวเอาใจ หรือตามใจ ซึ่งเป็นการเขวออกไปจากการแก้ปัญหา และวนเวียนอยู่ในความเขลา ที่ทำให้ปมของปัญหาค้างคา รอเวลาขยายตัวได้เรื่อยไป
ทั้งนี้ ก็ต้องเตือนสำทับอีกว่า ในการแก้ปัญหา ต้องใช้ปัญญาที่คมชัด เริ่มตั้งแต่เข้าถึงข้อมูลที่แท้จริง และรู้ตัวจริงของปัญหา อย่าพรางตาตัวเอง อย่างที่เป็นกันอยู่มากในสังคมที่มีกระแสแห่งการ ชอบแสดงความเห็น แต่ไม่ใฝ่หาความรู้
แล้วก็ฟังและถามเด็กๆ ด้วย เด็กอาจจะมองเห็นปัญหาที่พวกผู้ใหญ่มองไม่เห็นบ้างก็ได้

No Comments
Comments are closed.