พวกมนุษย์สมัยใหม่ พอมาเจอเรื่องศาสนา ก็พากันหลบปัญหา ไม่สู้หน้าความจริง

หน้าสำหรับพิมพ์

พวกมนุษย์สมัยใหม่ พอมาเจอเรื่องศาสนา
ก็พากันหลบปัญหา ไม่สู้หน้าความจริง

ตอนนี้เราหาทางจะทำให้คนที่รู้จักแต่การประนีประนอม ก้าวต่อจากการประนีประนอมไปสู่การประสานกลมกลืน อันนี้ก็คือความสามัคคีนั่นเอง ความกลมกลืนประสาน ท่านเรียกว่า สามัคคี แล้วในความสามัคคีก็จะมีเอกภาพ

เพราะฉะนั้น ในพระพุทธศาสนาจึงใช้ศัพท์เป็นชุดเดียวกัน คือ สังคหะ ซึ่งแปลว่า ประมวล จับรวมประสานเข้ากันได้ แล้วก็ สามัคคี มีความพร้อมเพรียงกัน แล้วก็ เอกีภาพ ภาษาไทยใช้ว่า เอกภาพ คือเกิดความเป็นหนึ่ง

พอเกิดความเป็นหนึ่ง เริ่มตั้งแต่มีน้ำหนึ่งใจเดียว เช่น มีจุดหมายอันเดียวกัน มุ่งไปที่เดียว ร่วมกันแล้ว ก็เกิดพลังไปได้เลย

แต่เวลานี้ของเราขาดแทบทุกอย่าง เพราะฉะนั้น เราจะต้องมาเริ่มต้นยุคแห่งการสร้างสรรค์ จึงต้องระดมพลังสร้างเรี่ยวแรงให้เข็มแข็งขึ้นมา แล้วก็ร่วมใจกันมีความสามัคคี

ข้อสำคัญก็คือ จะต้องมีเจตนาตั้งไปที่เป้าหมาย ซึ่งมุ่งเพื่อประโยชน์สุขของประเทศชาติ ของประชาชน เพื่อชีวิตและสังคม ด้วยความซื่อสัตย์จริงใจ

ความจริงใจ นี่แหละ สำคัญมาก เมื่อมีการขัดแย้งกันและจะแก้ไขปัญหา เวลาไปพูดจากัน จะต้องมีแกนอันนี้ คือความจริงใจ แล้วก็เปิดใจกัน

ต่อไปนี้ โลกจะมีปัญหามากในเรื่องความขัดแย้ง และเรื่องหนึ่งที่ใหญ่มากคือความขัดแย้งทางศาสนา แม้แต่สงครามอิรักกับอเมริกัน เมื่อแยกแยะเจาะลงไป ก็มีเรื่องศาสนาเป็นปมที่แฝงลึกอยู่

ศาสนานั้น โดยพื้นฐาน ต้องเป็นเครื่องมือที่จะทำให้มนุษย์อยู่ร่วมกันโดยสงบ มีสันติสุข นี้เป็นหลักการใหญ่ แต่ไปๆ มาๆ ศาสนากลับเป็นตัวเหตุอ้างอิงสำหรับการรบราฆ่าฟันกัน จึงต้องแก้ปัญหานี้ให้ได้ เหตุที่แก้ปัญหาไม่ได้เพราะ

1. ไม่มีความจริงใจต่อกัน
2. ไม่พูดจาเปิดใจกัน

เรื่องศาสนานั้นเขาไม่สามารถพูดกันได้ เพราะถึงกับถือกันว่า พูดกระทบไม่ได้ในเรื่องศาสนา แต่ที่จริงนั้น ถ้าคนจะอยู่ร่วมกันด้วยดี ต้องพูดเปิดใจกัน ถ้าไม่ถึงจุดนี้ ไม่มีทางแก้ปัญหา

การที่จะมัวมาเอาใจกัน มันก็คือความไม่จริงใจ จะถึงจุดจริงใจได้ จะต้องเปิดใจกัน ต้องพูดกันได้เต็มที่ ต้องอหิงสาถึงขั้นอย่างที่พระเจ้าอโศกมหาราชตรัสว่า “รับฟังธรรมของกันและกัน”

ปมปัญหาในเรื่องศาสนานี้ ตั้งแต่อดีตนานไกลมาจนถึงปัจจุบัน เคยเป็นอย่างไร ก็คล้ายจะคงอยู่อย่างนั้น ไม่คลี่คลายออกไป บางทีต้องเรียกว่าอาการหนัก เพราะเริ่มด้วยท่าทีหรือทัศนคติพื้นฐานที่เป็นการแบ่งแยก ซึ่งย่อมนำไปสู่ความขัดแย้งเป็นธรรมดา

พอเจอคนแปลกหน้าแปลกพวก แทนที่จะมองว่าเป็นเพื่อนมนุษย์คนหนึ่ง ก็มองแยกว่าเป็นชาวศาสนานี้หรือไม่ เป็นชาวศาสนานั้นหรือเปล่า ถ้าไม่ใช่คนในศาสนานี้ ก็มีทีท่าชักจะไม่ยอมพูดจาด้วย

คนเรานั้น ถ้าไม่สื่อสารพูดจากัน ก็เท่ากับปิดหนทางที่จะประสานสมานกัน การแบ่งแยกก็ดำเนินต่อไป และเปิดทางที่จะขยายเป็นความขัดแย้งได้ตลอดเวลา ถ้าแม้แต่พูดจากันก็ยังไม่ยอมแล้ว จะก้าวไปถึงขั้นรับฟังธรรมของกันและกัน ย่อมไม่มีทาง

เพราะฉะนั้น ถ้าจะแก้ปัญหาความขัดแย้งอย่างเป็นสากล และในระยะยาว คนจะต้องมองคนอื่นในขั้นพื้นฐาน โดยมองเห็นเขาเป็นเพื่อนมนุษย์คนหนึ่งก่อนอย่างอื่น และตั้งความปรารถนาดี พร้อมที่จะพูดจา-รับฟังกัน

เวลานี้เขากำลังจะแก้ปัญหาศาสนาด้วยวิธีเอาใจกัน แต่ซ่อนความจริง โดยไม่เปิดใจ ไม่ยอมพูดความจริง หลบเลี่ยงไปมา แล้วมันจะไปอย่างไรรอด เพราะการกลบเกลื่อนไม่ใช่ความกลมเกลียว และจะไม่นำไปสู่ความกลมกลืน

คนเรานั้น ถ้ายังไม่สามารถพูดกันได้อย่างเปิดใจ ก็แสดงว่ายังไม่พัฒนาเท่าที่ควร หรือยังไม่มีการศึกษาจริง

ถ้ายอมรับว่าปัญหาทางศาสนาเป็นเรื่องละเอียดอ่อนที่สุด ก็ต้องยอมรับว่า ถ้าแก้ปัญหาเรื่องศาสนาไม่ได้ ก็ไม่มีทางเกิดมีสันติสุขที่แท้จริง เพราะปล่อยตัวมูลเหตุของความขัดแย้งให้ซ่อนแฝงอยู่ ไม่ยอมยกเอาตัวการณ์ของความขัดแย้งนั้นขึ้นมาสลาย

มาถึงตรงนี้ คนพวกหนึ่งก็เขม้นแต่จะน้ำหั่น อีกพวกหนึ่งก็คิดแต่จะเลี่ยงหนี โลกนี้ที่ว่ามีอารยธรรม ก็เลยทำท่าจะไปไม่รอด