ศึกษาเหตุปัจจัยให้ถ้วนทั่ว จะได้ปฏิบัติตัวให้ไม่ประมาทแท้

หน้าสำหรับพิมพ์

ศึกษาเหตุปัจจัยให้ถ้วนทั่ว
จะได้ปฏิบัติตัวให้ไม่ประมาทแท้

มีผู้สงสัยว่า ถ้าพุทธศาสนาสูญสิ้นเพราะทัพมุสลิมทำลาย เหตุใดศาสนาฮินดูจึงยังอยู่มาได้ คำตอบก็ง่ายๆ

เหตุผลประกอบที่ขอพูดผ่านๆไว้หน่อย คือ ทั้งพุทธศาสนาและฮินดู ด้านหนึ่ง ก็เจริญด้วยอาศัยผู้ปกครองประเทศ คือมหากษัตริย์ (ทุกศาสนาในอดีตก็เป็นมาอย่างนี้ ในยุโรปบางยุคถึงกับบังคับว่าประเทศไหนกษัตริย์ถือนิกายใด ราษฎรต้องถือนิกายนั้น)

จะต้องทราบว่า ในอินเดียก่อนที่ทัพมุสลิมเข้ามานั้น ราชวงศ์ที่อุปถัมภ์พุทธศาสนาสุดท้าย คือ ราชวงศ์ปาละสิ้นไปก่อนแล้ว ต่อด้วยราชวงศ์เสนะที่เป็นฮินดู ซึ่งถูกทำลายโดยทัพมุสลิม แม้ในแง่การอุปถัมภ์บำรุงจากฝ่ายรัฐ พุทธศาสนาก็อ่อนแรงลงไปบ้างแล้ว เพราะกษัตริย์หันไปบำรุงสถาบันฝ่ายฮินดู

อย่างไรก็ตาม เหตุผลด้านการอุปถัมภ์บำรุงนั้น ไม่จำเป็นต้องยกมาพิจารณาเลยก็ได้ แต่มีเหตุผลง่ายๆ ที่ว่าทำไมพุทธศาสนาหมด แต่ฮินดูยังอยู่ได้ ขอพูดไว้ ๓ อย่าง คือ

๑. ผู้นำชาวพุทธ คือพระภิกษุ มีรูปลักษณ์และที่พำนักอาศัยแตกต่างและต่างหากจากคนทั่วไปเด่นชัด มองเห็นได้ง่าย จัดการได้ทันที ไม่เหมือนพราหมณ์ที่อยู่บ้านมีครอบครัว แถมเป็นคนวรรณะสูง มีทรัพย์สินเงินทอง มีกำลังมาก การกำจัดผู้นำของฮินดู จึงเหมือนกับต้องกำจัดคนทั่วไปทั้งหมด

๒. การดำรงอยู่ของเนื้อตัวแห่งพุทธศาสนา ซึ่งเทียบกับศาสนาอื่นๆ แล้ว ไม่มีข้อบังคับเชิงพิธีกรรมเป็นต้น ต้องอาศัยการศึกษาสั่งสอน จึงจะอยู่ได้ คือไม่มีรูปแบบข้อปฏิบัติแม่นมั่นอย่างศาสนาแห่งศรัทธาและพิธีอย่างฮินดู เมื่อพระสงฆ์ที่เป็นผู้นำถูกกำจัดหมดไปแล้ว ไม่ช้าหลักพระศาสนาก็เลือนลางไปจากชาวบ้าน ซึ่งค่อยๆ ถูกกลืนไปในสังคมฮินดู (ดูสภาพเมืองไทยเวลานี้ก็แล้วกัน แทบจะถูกกลืนเมื่อไรก็ได้ เมื่อสองปีก่อนฮินดูก็ทำท่าจะตามมากลืน)

๓. ข้อตัดสินสุดท้าย คือ ชาวพุทธไม่มีเครื่องต้านทาน หรือเครื่องปกป้องตัวจากการถูกทำร้ายด้วยวิธีรุนแรง เพราะหลักปฏิบัติในพระพุทธศาสนาเป็นเรื่องของการเว้นเบียดเบียนทำร้ายอย่างที่แทบจะเรียกได้ว่าโดยไม่มีเงื่อนไขเลย ต่างกันไกลกับศาสนาฮินดูที่มีข้ออ้างในการตอบโต้รุนแรงได้เต็มที่

ในขณะที่ชาวพุทธถูกทำลายข้างเดียวหมดไป ทัพฮินดูกับมุสลิมก็ขับเคี่ยวกันต่อมาตลอด ๕๐๐-๖๐๐ ปี

อย่าไปเข้าใจผิดว่าฮินดูมีนักบวชเหมือนอย่างพระสงฆ์ในพระพุทธศาสนา นักบวชฮินดูนั้นเป็นส่วนที่งอกขึ้นมาทีหลัง ไม่เป็นส่วนสำคัญอะไรในระบบของฮินดู พราหมณ์ต่างหากที่เป็นหลักเป็นส่วนสำคัญในระบบวรรณะที่เป็นสาระของศาสนาฮินดู พราหมณ์นั้นอยู่บ้าน มีครอบครัว มีกิจการ อาจจะร่ำรวยมหาศาล หรือเป็นผู้ปกครองบ้านเมืองก็ได้ ศาสนาของเขาเป็นเนื้อเป็นตัวแห่งผลประโยชน์ของเขาโดยตรง แม้เพียงแค่นี้อย่างเดียว ก็เห็นได้ง่ายว่าทำไมพระพุทธศาสนาถูกทำลาย และสูญสิ้นง่าย และทำไมศาสนาฮินดูจึงอยู่มาคู่กับคนอินเดีย