ถ้าจะเอาอย่างเขา ก็ต้องเอามาให้ครบกระบวน จะกล้าแสดงความเห็น ก็ต้องหาความรู้ให้เก่งด้วย

หน้าสำหรับพิมพ์

ถ้าจะเอาอย่างเขา ก็ต้องเอามาให้ครบกระบวน
จะกล้าแสดงความเห็น ก็ต้องหาความรู้ให้เก่งด้วย

จะต้องพูดกันตามความเป็นจริง แล้วก็ปฏิบัติให้เกิดผลดี ถ้าจะสอนหรือจะทำงานในเรื่องวิชาการ เราจะต้องมีความแม่นยำชัดเจนถ่องแท้จริงๆ ต้องพยายามให้ได้อย่างนั้น ซึ่งอันนี้เราต้องยอมรับว่าฝรั่งเขาเอาจริงเอาจังมากในเรื่องการค้นคว้าหาความรู้

เวลานี้เป็นที่น่าวิตกอยู่เรื่องสังคมไทย ว่าจะเอาอย่างฝรั่งแล้วไปเน้นในเรื่องการแสดงความเห็น ชอบพูดกันนักว่าต้องหัดให้เด็กไทยกล้าแสดงความเห็น มันไม่ตรงเรื่อง เด็กไทยฝึกไม่นานหรอกมันกล้าแสดงความเห็น ไวกว่าฝรั่ง ถ้าแต่ก่อนมันขี้อาย ไม่ช้าหรอกมันกล้ายิ่งกว่าฝรั่งอีก (ขอให้ดูเรื่องเพศเป็นตัวอย่าง สมัยก่อนอายนัก แต่เดี๋ยวนี้ฝรั่งแทบตามไม่ทัน) แต่ส่วนที่ขาดคืออะไร คือกระบวนการหาความรู้

ฝรั่งที่กล้าแสดงความเห็นอย่างนั้น เพราะว่ามันเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการหาความรู้ หมายความว่า ถ้าจะเอาอย่างฝรั่ง ก็ต้องเอามาให้ครบกระบวน การแสดงความเห็น ต้องมาคู่กับการหาความรู้ ความเห็นต้องมาจากฐานของความรู้ที่แม่นยำชัดเจนที่สุด แสดงความเห็นนั้นก็เป็นวิธีการในการที่จะกระตุ้นให้ไปหาความรู้เพิ่มขึ้นอีก เพื่อจะให้ได้ความรู้ที่ถ่องแท้ชัดเจนมาแสดงความเห็นที่ถูกต้องใช้ประโยชน์ได้จริง เพราะฉะนั้นเป้าหมายแท้อยู่ที่การหาความรู้และการ

จึงต้องย้ำว่า การแสดงความเห็นต้องมาคู่กับการหาความรู้ เมื่อความรู้แม่นยำ ถ่องแท้ ชัดเจน ความเห็นก็ยิ่งเป็นประโยชน์ แต่ถ้าความเห็นไม่มีฐานความรู้ มันก็เลื่อนลอย ไม่ได้เรื่องอะไร แสดงไปทำไม กล้าแสดงความเห็น เมื่อไม่มีความรู้ ไม่มีความเข้าใจ ไม่มีข้อมูลความจริง ก็เป็นความเห็นที่เลื่อนลอยไปเท่านั้นเอง ไม่รู้ไปเน้นกันอยู่ทำไมให้กล้าแสดงความเห็น โดยไม่ได้ย้ำให้ครบกระบวนการ

ท่านว่าอย่างไร ท่านไปเล่าเรียนอยู่ต่างประเทศมานาน เห็นฝรั่งเป็นอย่างไร ในเรื่องการหาความรู้

พระนวกะ: คือ คนที่จะถามอะไรนี่ ต้องเตรียมตัว อ่านให้รู้มากขึ้น ไม่ใช่ว่าพูดเป็นนกแก้วนกขุนทอง

พระธรรมปิฎก: ใช่ แล้วแสดงความเห็นเพียงมาเอาชนะกันบ้างอะไรบ้าง ว่าไปเรื่อยเปื่อย ทั้งๆ ที่ตัวเองไม่รู้เรื่องนั้นเลย ก็แสดงความเห็นกันไป วุ่นวายไปหมด เวลานี้สังคมไทยกำลังจะเป็นอย่างนั้น การแสดงความเห็นโดยไม่มีฐานของความรู้ ก็จะยิ่งซ้ำเติมสังคมให้หนักเข้าไปอีก ฉะนั้น ถ้าจะเอาอย่างฝรั่งก็ต้องให้ครบกระบวนการ