-๑- เด็กนักเรียน ยกพวกตีกัน เพราะคิดสั้น ขาดจิตสำนึกต่อส่วนรวม – เมื่อขาดจิตสำนึกต่อส่วนรวม เครื่องแบบก็เป็นแค่เครื่องหมายที่ใช้แบ่งพวก

หน้าสำหรับพิมพ์

-๑- เด็กนักเรียน ยกพวกตีกัน
เพราะคิดสั้น ขาดจิตสำนึกต่อส่วนรวม

เมื่อขาดจิตสำนึกต่อส่วนรวม เครื่องแบบก็เป็นแค่เครื่องหมายที่ใช้แบ่งพวก

ที่ท่านอมิตาโภปรารภขึ้นมา เรื่องนักเรียนนักศึกษาในโรงเรียนหรือวิทยาลัยยกพวกตีกันนั้น สาเหตุสำคัญอย่างหนึ่งคือการขาดสิ่งที่เรียกว่าจิตสำนึกต่อส่วนรวม คือการคิดคำนึงถึงผลประโยชน์ส่วนรวม เช่นการที่จะสร้างสรรค์ประเทศชาติและสังคม จิตสำนึกอย่างนี้ไม่มี ความคิดก็เลยคับแคบ มามองกันอยู่แค่เรื่องส่วนตัว หรือเรื่องระหว่างกลุ่มระหว่างพวก คือมองแค่นั้น

เขาไม่มองกว้างออกไปว่า เรานี้เป็นส่วนร่วมของสังคม และอาศัยสังคมอยู่ จะต้องช่วยสร้างสรรค์สังคมประเทศชาติให้ดีงามเจริญก้าวหน้า ถ้ามีจิตสำนึกอันนี้อยู่มันจะแก้ปัญหานี้ไปได้มาก

เมื่อไม่มีจิตสำนึกต่อส่วนรวมที่สูงขึ้นไป เครื่องแบบจึงถูกใช้เป็นเครื่องหมายของการแยกกันระหว่างกลุ่มระหว่างพวก คือได้แค่พวก ไม่ได้ส่วนรวมที่กว้างอย่างที่เขาควรเข้าใจ

เราต้องให้เด็กเข้าใจถึงความหมายของการมีเครื่องแบบว่ามีเพื่ออะไร ต้องรู้ว่า เครื่องแบบนั้นมีไว้เพื่อเตือนสำนึกว่า เราเป็นนักเรียนเป็นนักศึกษา แล้วก็นึกขึ้นมาถึงหน้าที่ของนักศึกษาว่าคืออะไร

เครื่องแบบนั้นเป็นเรื่องสมมติขึ้น แล้วแต่เราจะตกลงกันว่าให้สื่อความหมายอย่างไร จะให้สื่อความหมายแบบอำนาจก็ได้ ให้สื่อความหมายไปถึงการฝึกตน หรือให้อ่อนน้อมถ่อมตน ได้ทั้งนั้น

เหมือนอย่างจีวรของพระ ถ้าเราถือว่าเป็นเครื่องแบบ พอนึกถึง หรือพอมองเห็นจีวร ก็เกิดสิ่งที่เรียกว่า สมณสัญญา เตือนให้นึกถึงความเป็นพระ ว่าจะต้องปฏิบัติตัวอย่างไร ให้ถูกต้อง

นี้ก็เหมือนกัน ความเป็นนักศึกษาต้องพ่วงมากับความหมายของเครื่องแบบ คือเครื่องแบบนักศึกษานั้นเป็นเครื่องเตือนใจเรา

หนึ่ง ให้สำนึกในความเป็นนักศึกษา ให้นึกถึงหน้าที่ในการศึกษาเล่าเรียน และการปฏิบัติหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาเล่าเรียนว่าถ้าจะเรียนให้ได้ผล จะต้องประพฤติตัวอย่างไร แล้วก็ประพฤติปฏิบัติไปในทางนั้น

สอง ให้นึกถึงการรักษาชื่อเสียงของสถาบัน ตรงนี้แหละ ถ้าไม่ระวังมันจะยุ่ง ตอนรักษาชื่อสถาบันนี่แหละที่จะเกิดเป็นพวกโน้นพวกนี้

ดังนั้น เริ่มต้น ก่อนจะไปถึงจุดนี้ ควรจะมาเน้นหน้าที่พื้นฐาน คือว่า เครื่องแบบเป็นเครื่องเตือนใจให้นึกถึงหน้าที่ของตัวเอง เราแต่งตัวอย่างนี้แล้วจะต้องประพฤติปฏิบัติให้ถูกต้องตามฐานะ ตามหน้าที่ของเรา ต้องเน้นไปที่เรื่องการเล่าเรียนศึกษา แล้วคุณสมบัติของคนที่เล่าเรียนศึกษามีอย่างไร มันก็โยงต่อไปเอง ให้มันมาด้วยกัน