ภาคผนวก ๑ ปัญหาการแปลและตีความคำบาลีของพระโพธิรักษ์ เนื้อหาส่วนนี้นำมาจาก ภาคผนวก ในหนังสือ ทางออกของสังคมไทย ภาคผนวก – ปัญหาการแปลและตีความคำบาลีของพระโพธิรักษ์

ความหมายและฐานะของสัจจธรรม ตอนต้นนี้ควรเริ่มด้วยสัจจธรรมก่อน ประการแรก จะพูดถึงความหมายง่ายๆ ว่า พุทธศาสนามองสัจจธรรมอย่างไร สัจจธรรม แปลง่ายๆ ว่า ความจริง ความแท้ ภาวะที่เป็นอย่างนั้น หรือภาวะที่เป็น…

ตัวนำให้จริยธรรมบรรจบประสานกับสัจจธรรม เมื่อสรุปในแง่ของสิ่งทั้งหลาย ที่มนุษย์เข้าไปเกี่ยวข้อง เช่นวิชาการต่างๆ สัจจธรรม คือ ตัวแท้ตัวจริงของวิชาการหรือกิจกรรมนั้น จริยธรรม คือ การนำเอาหลักเกณฑ์ต่างๆ …

จริยธรรมต่อสิ่งที่ดำรงรักษาสัจจธรรม ประการต่อไป ตัวอย่างหนึ่งในการที่มนุษย์พยายามที่จะรักษาสัจจธรรม และพยายามที่จะช่วยให้มนุษย์อื่นๆ เข้าถึงสัจจธรรมกันอยู่ได้เรื่อยๆ ก็คือการรักษาคำสอนของศาสนา โดยที่เ…

จุดบรรจบสมบูรณ์ของสัจจธรรมกับจริยธรรม ทีนี้ ขอพูดย้อนกลับมาหาตัวสัจจธรรมและจริยธรรมเอง อีกครั้งหนึ่ง ดังได้บอกเมื่อกี้แล้วว่า โดยสาระที่แท้แล้ว สัจจธรรมกับจริยธรรมนั้นเนื่องเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน ออก…

จากสัจจธรรมสู่จริยธรรม ลำดับต่อไปก็คือ เมื่อมนุษย์รู้สัจจธรรมหรือรู้ความจริง คือรู้ตัวสภาวธรรม พร้อมทั้งความเป็นไปของมัน อันได้แก่กฎเกณฑ์ที่ว่ามันเป็นไปได้โดยอาศัยเหตุปัจจัย และมีความสัมพันธ์ซึ่งกันแล…

การพัฒนาระบบจริยธรรม ยิ่งกว่านั้น เมื่อมนุษย์มีความรู้อย่างนี้แล้ว มนุษย์ยังสามารถทำการต่อไปได้อีก คือพัฒนาวิธีปฏิบัติ ว่าทำอย่างไร จะให้กระบวนการของธรรมชาตินั้น เป็นไปในทางที่จะเกิดผลตามที่เราต้องการ…

ความบรรจบประสานของสัจจธรรมกับจริยธรรม ตอนนี้จะขอย้อนกลับไปตั้งต้นใหม่อีกที คือกลับไปหาสัจจธรรมอีกครั้งหนึ่ง เท่าที่ได้พูดมาก็ได้โยงให้เห็นแล้วว่า สัจจธรรมครอบคลุมถึงจริยธรรมด้วย และจริยธรรมก็เนื่องอยู…

จริยธรรมต่อสัจจธรรม เมื่อได้โยงสัจจธรรมกับจริยธรรมเข้าหากันจนถึงบัญญัติธรรมแล้ว ก็จะมองเห็นวิถีแห่งชีวิตและวิถีแห่งสังคมของมนุษย์ ตลอดจนธรรมชาติแวดล้อม โยงถึงกันหมด และเมื่อมองเข้าไปในส่วนรายละเอียด ก…

จากจริยธรรมสู่บัญญัติธรรม ต่อไปนี้ ขอขึ้นเรื่องใหม่ เมื่อพูดถึงสัจจธรรมกับจริยธรรมที่มาสัมพันธ์กันนั้น บางทีเรายังหลงและสับสนกันอยู่ จึงมีเรื่องที่จะต้องทำความเข้าใจกันต่อไปอีก กล่าวคือ มนุษย์เรามีหลั…