ดูการศึกษา ที่ชีวิตประจำวันในการกินอยู่

หน้าสำหรับพิมพ์

ดูการศึกษา ที่ชีวิตประจำวันในการกินอยู่

เมื่อกี้บอกแล้วว่าเด็กสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมทางกาย ในเรื่องอาหารการกิน เครื่องใช้ ปัจจัย ๔ เราก็เริ่มฝึกชีวิตที่ดีงามคือจริยธรรมและการศึกษาตั้งแต่ในการกินอาหารเลย โดยหัดให้เด็กกินเป็น ส่วนปัจจัยสี่และสิ่งของอย่างอื่นก็หัดให้ใช้เป็น บริโภคเป็น คือรู้จักกินใช้ด้วยปัญญา ไม่บริโภคเพียงด้วยตัณหา คือ ไม่บริโภคเพียงด้วยต้องการตอบสนองด้านเวทนาความรู้สึกเท่านั้น แต่อย่างน้อยมองเห็นความหมายและเหตุผลในการกินใช้บริโภค

นี่เป็นกายภาวนาและเป็นศีลในชีวิตประจำวัน โดยมากคนไม่นึกว่าเรื่องนี้เป็นศีล ไปนึกแค่ไม่ฆ่าสัตว์ ไม่ตบยุง ไปเน้นกับเด็กแต่เรื่องนี้ ไม่ได้มองศีลในการกินอยู่

พอกินอาหารเป็น ศีลก็มาทันที อย่างผู้ที่มาบวชเป็นพระ เริ่มต้นก็ต้องเตือนตัวเองด้วยข้อพิจารณาว่า ข้าพเจ้าพิจารณาแล้วโดยแยบคาย จึงบริโภคอาหารนี้ ว่ามิใช่เพื่ออย่างนั้นๆ แต่เพื่ออย่างนี้ๆ

เราก็ต้องถามเด็กว่า กินอาหารเพื่ออะไร วัตถุประสงค์ที่แท้ของการกินอาหารคืออะไร เด็กอาจจะไม่เคยคิดเลย เมื่อคิดเขาก็จะค้นหาคำตอบได้

จากคำถามก็ทำให้คิด ว่ากินเพื่ออร่อยใช่ไหม เพื่อสนองความอยากเสพรสใช่ไหม เมื่อคิดเขาก็จะรู้ว่า เอ๊ะ! ที่จริงไม่ใช่แค่นั้น ในที่สุดก็รู้ว่ากินเพื่อให้ร่างกายแข็งแรง มีสุขภาพดี กินเพื่อสุขภาพ หรือตามภาษาสมัยใหม่ว่าเพื่อคุณภาพชีวิต เพื่อบำรุงและซ่อมแซมร่างกาย เพราะร่างกายจำเป็นต้องมีอาหารจึงจะอยู่ได้

เมื่อเด็กรู้อย่างนี้ ปัญญาก็พัฒนา เขาจะกินอย่างมีความมั่นใจด้วยปัญญาที่รู้เข้าใจจุดหมายในการกิน ไม่กินเลื่อนลอยไร้ความคิดเพียงเพื่ออร่อย

ถ้าพ่อแม่ไม่ชักนำเด็กในการศึกษา เด็กก็ได้แค่กินเพื่ออร่อย ติดข้องครุ่นคิดอยู่แค่ว่าอร่อยหรือไม่อร่อย แล้วก็วุ่นอยู่กับการที่จะหาอาหารอร่อย แถมด้วยเรื่องโก้เก๋ อวดแสดงฐานะ ถ้าอย่างนี้ก็แย่ การศึกษาไม่เริ่มเลย การศึกษาก็แค่ไปโรงเรียน ซึ่งที่จริงไม่ใช่

การศึกษาอยู่ที่การที่จะให้ชีวิตอยู่ได้อย่างดี การให้ชีวิตเป็นอยู่อย่างดี เป็นการศึกษาทันที จึงต้องกินเป็น ถ้ากินไม่เป็นจะอยู่ดีได้อย่างไร

พอเด็กเริ่มรู้จุดมุ่งหมายของการกิน มรรคก็เริ่มมา เพราะการรู้จุดหมายว่ากินเพื่อสุขภาพดี เป็นความรู้เข้าใจมองเห็นความจริงถูกต้องตามแนวสัมมาทิฏฐิ จึงเข้าสู่ “มรรค” ซึ่งนำไปสู่วิธีปฏิบัติจัดการว่าจะกินอย่างไร

จะกินอย่างไร อ๋อ ก็ต้องกินอาหารที่มีคุณค่าเป็นประโยชน์ ต้องกินไม่น้อย-ไม่มากเกินไป ถ้าเอาแต่ตัณหากินเพื่ออร่อย เมื่อยังอร่อยก็กินเข้าไปจนท้องกาง หรือจนกระทั่งอืดแน่นกินไม่ไหว จนยืนไม่ขึ้น กลายเป็นกินแล้วเสียสุขภาพ ทำลายคุณภาพชีวิต บางทีกินอาหารอร่อยและแพง แต่เป็นพิษเป็นภัย

พอรู้ตระหนักในความมุ่งหมายของการกิน เด็กก็เริ่มมีตัวถ่วงดุลตัณหา และเดินเข้าสู่วิถีชีวิตแห่งปัญญา