- – ๑ – ความสับสนที่ต้องสะสาง
- จริยธรรมตะวันตก – จริยธรรมไทย – จริยธรรมพุทธ?
- จุดเริ่มแนวคิด พัฒนาเด็กสี่ด้าน – พัฒนาเด็กแบบองค์รวม
- child-centered กับ subject-centered ลงตัวหรือหันไปหันมา
- mental = intellectual คือทางปัญญา ไฉนจึงแปลว่าทางจิตใจ
- คำสื่อสารรีบจัดการให้ชัด มิฉะนั้นการพัฒนาไม่มีทางแข่งขัน
- – ๒ – มิใช่เพียงศึกษาตลอดชีวิตแต่ชีวิตคือการศึกษา – จริยธรรมแค่ไหนแน่: การดำเนินชีวิตที่ดี VS พฤติกรรมที่พึงประสงค์ในสังคม
- อารมณ์เป็นองค์ร่วมในจริยธรรม
- จริยธรรม หรือการดำเนินชีวิตที่ดี คือชีวิตที่มีการศึกษา
- พัฒนาคนแบบองค์รวม เป็นเรื่องธรรมดาของการศึกษา
- มององค์รวมต้องเห็นองค์ร่วมทั้งหมดมององค์ร่วมก็ต้องโยงให้เห็นองค์รวม
- มัวแกว่งข้ามไปข้างโน้นข้างนี้ ไม่ถึงทางสายกลางสักที
- พัฒนาแบบองค์รวม ๔ ด้าน สองสาย คล้ายว่ามาบรรจบกัน
- องค์รวมที่แท้ ต้องเป็นระบบสัมพันธ์ที่องค์ร่วมเป็นปัจจัยแก่กัน
- – ๓ – การศึกษา พัฒนาชีวิตที่ดำเนินไปทั้งระบบ – เมื่อกระบวนการของชีวิตเริ่มต้นคนก็ก้าวสู่กระบวนการของการศึกษา
- จะก้าวสู่การศึกษา ก็ต้องรู้จักใช้เครื่องมือที่ติดตัวมา
- พอเริ่มใช้อินทรีย์เพื่อเรียนรู้ คนก็ก้าวขึ้นสู่การศึกษา
- การศึกษา คือการพัฒนาความสุข
- เริ่มมีชีวิต ก็เริ่มศึกษา การศึกษาจึงต้องเริ่มที่บ้านเป็นธรรมดา
- ทำกิจกรรมทุกอย่างให้เป็นการศึกษาและพัฒนาการศึกษาในทุกกิจกรรม
- ดูการศึกษา ที่ชีวิตประจำวันในการกินอยู่
- ถ้าเด็กมีการศึกษาที่แท้ สังคมก็พัฒนาทันที
- – ๔ – การศึกษาพัฒนาชีวิตทั้งระบบอารมณ์จึงพัฒนาไปด้วย – เมื่อการศึกษาถูกทางอารมณ์ก็พัฒนาไปในระบบธรรมดาของมัน
- ทุกชีวิตต้องพัฒนา โดยมีความแตกต่างเฉพาะแต่ละบุคคล
- มองเป็น คิดเป็น เห็นทางพัฒนาชีวิตไปได้ไกล
- การศึกษาเทียม ทำลายศักยภาพของมนุษย์ในทางสร้างสรรค์
- เมื่อเด็กศึกษา ดูการพัฒนาได้ทุกด้าน รวมทั้งอารมณ์
- มองเป็น เห็นความได้เปรียบในความเสียเปรียบเห็นความสุขท่ามกลางความทุกข์
- อารมณ์บวกที่ต้องพัฒนาขึ้นมาเป็นหลัก
- – ๕ – ปัญญากับอารมณ์ความสมดุลและสมบูรณ์ในการพัฒนาคน
- ครอบครัว คือศูนย์กลางการสร้างสรรค์สังคมเริ่มด้วยบทบาทพ่อแม่ในการนำเสนอโลกแก่ลูก
- อารมณ์บวกเยี่ยมยอด คือความรัก
- แต่ความรักก็ต้องอยู่ในขอบเขตของความรู้
- คนเป็นบุคคลที่พึงสัมพันธ์ในสังคมด้วยอารมณ์แห่งความรักคนเป็นชีวิตที่เป็นไปตามกฎธรรมชาติที่ต้องปฏิบัติด้วยปัญญา
- เมื่อพ่อแม่มีทั้งอารมณ์ดี และมีปัญญาดุล เป็นพ่อแม่ที่สมบูรณ์ลูกก็จะพัฒนาเป็นองค์รวมแห่งชีวิตและเป็นบุคคลที่สมบูรณ์
- การศึกษาพัฒนาเด็กทั้งตัวคนคือพัฒนาการดำเนินชีวิตครบทั้งระบบ
- สภาพจิตหรืออารมณ์เอื้อด้านสังคม
- สภาพจิตหรืออารมณ์เอื้อ ที่แสดงพัฒนาการของจิตใจ
- ความคิดทางจิตวิทยา ที่แยกส่วน และคลุมเครือ
- แยกส่วนออกไป ต้องให้แต่ละอย่างชัดเจนแยกแล้วต้องโยงได้ ให้เห็นความสัมพันธ์เชิงเหตุปัจจัย
- ถ้าจะแยกส่วน ก็ต้องซอยความสัมพันธ์ให้หายซับซ้อน ไม่ใช่เพียงแยกเฉือนออกไปๆ ให้กลายเป็นยิ่งสับสน
- Emotional Intelligence และ EQ
อารมณ์บวกเยี่ยมยอด คือความรัก
ไหนๆ พูดมาถึงนี่แล้ว ก็พูดให้ครบบทบาทของพ่อแม่ ที่เรียกว่า บทบาทพระพรหม ซึ่งได้พูดมาแล้วในแง่การแสดงหรือนำเสนอโลกนี้แก่ลูก
โดยทั่วไป พอเราได้ยินธรรมะของพระพุทธเจ้าสอนว่า พ่อแม่ คือ พระพรหมของลูก เราก็เข้าใจแค่ว่าพ่อแม่เป็นผู้ให้กำเนิด ท่านให้ชีวิตเรามา ก็จบ เราไม่ได้มองว่าที่แท้นั้นพ่อแม่ทำอะไร และที่ว่าพ่อแม่เป็นบูรพาจารย์ก็ไม่รู้ว่าพ่อแม่สอนอะไร
การเป็นพระพรหมนั้นต้องทำหน้าที่ให้ครบ พระพรหมก็คือ ผู้
๑) สร้างโลก
๒) บำรุงรักษาอภิบาลให้โลกดำรงอยู่ด้วยดี
พระพรหมของพราหมณ์มีบทบาทเป็นพระเจ้าผู้สร้าง แล้วต่อมาก็มีพระนารายณ์มาเป็นผู้รักษา และพระอิศวรมาเป็นผู้ทำลาย แต่ในยุคเดิมมีพระพรหมองค์เดียว พระอิศวรและนารายณ์เกิดทีหลัง แล้วก็มาชิงความเป็นใหญ่กัน ๓ องค์ ใครจะใหญ่กว่ากัน เดี๋ยวนี้พระพรหมตกอันดับไปแล้ว เหลือแต่พระนารายณ์กับพระศิวะแข่งกันอยู่
พระพุทธเจ้าไม่ทรงยอมรับพระพรหมเทพเจ้าแบบนั้น พระองค์ตรัสว่า พ่อแม่และทุกคนนี่แหละต้องเป็นพรหมเอง ต่างจากของพราหมณ์ที่เขาต้องรอให้พระพรหมสร้างโลก ทางพุทธศาสนาถือว่าโลกของมนุษย์คือสังคมมนุษย์ มนุษย์เป็นผู้สร้าง มนุษย์เป็นผู้รักษา เพราะฉะนั้นมนุษย์ทุกคนจึงต้องเป็นพรหม และจะต้องทำหน้าที่เป็นผู้สร้างและอภิบาลโลก
จะเป็นผู้รักษาอภิบาลโลกได้อย่างไร ก็ต้องมีคุณธรรม ๔ ประการนี้คือ พรหมวิหาร ๔ ซึ่งเป็นธรรมประจำใจของพรหม อย่างที่ว่าเมื่อกี้ ขยายจากลูกไปจนถึงเพื่อนมนุษย์ทั้งหมด เพราะว่าครอบครัวนี้เป็นสังคมตัวแทน คือเป็นสังคมย่อยซึ่งเป็นตัวแทนของสังคมทั้งหมด ลูกก็เรียนรู้บทบาทพระพรหมจากสังคมย่อยนี้ แล้วก็ไปใช้กับสังคมใหญ่ ฉะนั้นจึงต้องมีธรรม ๔ ข้อนี้ต่อทุกคน คือ
๑) เขาอยู่เป็นปกติ เราก็เมตตา มีไมตรี รักใคร่ ปรารถนาดี อยากให้เขาเป็นสุข
๒) เขาทุกข์ยาก เดือดร้อน ตกต่ำ เราก็มีกรุณา พลอยหวั่นไหวในทุกข์ของเขา และหาทางช่วยเหลือ
๓) เขาประสบความสำเร็จ ทำดีก้าวหน้า เราก็พลอยยินดีสนับสนุน
สามอย่างนี้ ต้องมี เป็นอารมณ์ความรู้สึกด้านที่ดี ถ้าใช้ศัพท์แบบฝรั่งก็ว่าเป็นอารมณ์บวก (positive emotions)

No Comments
Comments are closed.