เมื่อพ่อแม่มีทั้งอารมณ์ดี และมีปัญญาดุล เป็นพ่อแม่ที่สมบูรณ์ลูกก็จะพัฒนาเป็นองค์รวมแห่งชีวิตและเป็นบุคคลที่สมบูรณ์

หน้าสำหรับพิมพ์

เมื่อพ่อแม่มีทั้งอารมณ์ดี และมีปัญญาดุล เป็นพ่อแม่ที่สมบูรณ์
ลูกก็จะพัฒนาเป็นองค์รวมแห่งชีวิตและเป็นบุคคลที่สมบูรณ์

พ่อแม่ที่ฉลาด ย่อมรู้จักเฉยนิ่ง หรือหยุดขวนขวายข้างนอก แต่ข้างในปัญญาไม่หยุด ไม่นิ่ง ไม่เฉย จะมองจะคิดไปข้างหน้า ว่าเด็กของเราจะต้องเก่งในเรื่องอะไรบ้าง จะต้องทำอะไรเป็นบ้าง แล้วก็หาแบบฝึกหัดมาให้ลูกทำ ตอนนี้แหละลูกจะเก่งจริงๆ

พอได้อย่างนี้ คือได้ทั้งด้านรู้สึก และได้ทั้งด้านรู้ ก็พัฒนาสมบูรณ์เลย เด็กจะโตเต็มคนแล้วเก่งจริงๆ ด้วย

ด้านอารมณ์/ความรู้สึก ก็ดี จิตใจดี มีเมตตา มีไมตรี รู้จักเห็นใจเพื่อนมนุษย์ อยากช่วยเหลือ มีความรัก มีน้ำใจ สดชื่น อบอุ่น อ่อนโยน ละมุนละไม แต่พร้อมกันนั้น ก็ไม่อ่อนแอ มีความเข้มแข็ง มีใจสู้ รู้จักฝึกตน รู้จักรับผิดชอบ มีปัญญาคิดแก้ไขสถานการณ์ต่างๆ เจริญงอกงามไปด้วยกันทั้งหมด

ฉะนั้นอุเบกขานี่สำคัญมาก อย่าได้ทิ้ง คนไทยพลาดมากที่ขาดอุเบกขา คนไทยเก่งในเรื่องเมตตา กรุณา มุทิตา ต่อลูก แล้วก็เก่งเมตตา กรุณา แต่ไม่ค่อยมุทิตา ต่อเพื่อนมนุษย์ ค่อยๆ หลุดไปทีละข้อ คือ

ต่อลูกนี้หลุดไปข้อท้าย คืออุเบกขา เหลือเมตตา กรุณา มุทิตา แต่พอออกไปสังคมหลุดข้อ ๓ มุทิตาหายไปอีก ไม่ส่งเสริมคนดี เหลือแต่เมตตา กรุณา

เมื่อพ่อแม่มีพรหมวิหารครบ ๔ เด็กก็จะพัฒนาสมบูรณ์ สามข้อแรกอธิบายไปมากแล้ว ขอย้ำข้อที่ ๔ คือ อุเบกขา ซึ่งใช้ใน

๑) สถานการณ์ที่เด็กจะต้องฝึกหัดรับผิดชอบตัวเอง อย่างที่พูดไปแล้ว

๒) สถานการณ์ที่เด็กต้องรับผิดชอบการกระทำของเขา คือ ฝึกการมีชีวิตจริงอยู่ในสังคม ด้วยการมีระเบียบวินัย มีกฎเกณฑ์ เช่น กติกาในบ้าน วินัยในครอบครัว ความสัมพันธ์ระหว่างลูก เป็นต้น ใครทำผิดก็เป็นผิด ทำถูกก็เป็นถูก อันนี้คือข้ออุเบกขาในแง่ให้ความเป็นธรรม ต่อจากนั้นอีกขั้นหนึ่ง

๓) สถานการณ์ที่ลูกรับผิดชอบตัวเองได้แล้ว คือ ลูกโตแล้ว เรียนจบแล้ว มีการมีงานทำแล้ว มีครอบครัวของเขาเองแล้ว พ่อแม่ก็ต้องวางอุเบกขา ไม่เข้าไปก้าวก่ายแทรกแซงในชีวิตและครอบครัวของเขา ไม่ใช่ว่าเห็นแก่ความรัก แล้วไปวุ่นวายในครอบครัวของเขา ไปจัดโน่นแต่งนี่ เลยทำให้เขาอึดอัดไม่เป็นสุข ผิดหลักอุเบกขา ทั้งๆ ที่ยังมีเมตตา กรุณา มุทิตา แต่เสียที่ขาดอุเบกขา เลยเกิดเป็นปัญหาใหม่ขึ้นมา

รวมเป็นอุเบกขาใน ๓ สถานการณ์ คือ

๑) เมื่อลูกต้องฝึกหัดรับผิดชอบตัวเอง

๒) เมื่อลูกต้องรับผิดชอบการกระทำของตัวเอง

๓) เมื่อลูกรับผิดชอบตัวเขาเองได้แล้ว