- – ๑ – ความสับสนที่ต้องสะสาง
- จริยธรรมตะวันตก – จริยธรรมไทย – จริยธรรมพุทธ?
- จุดเริ่มแนวคิด พัฒนาเด็กสี่ด้าน – พัฒนาเด็กแบบองค์รวม
- child-centered กับ subject-centered ลงตัวหรือหันไปหันมา
- mental = intellectual คือทางปัญญา ไฉนจึงแปลว่าทางจิตใจ
- คำสื่อสารรีบจัดการให้ชัด มิฉะนั้นการพัฒนาไม่มีทางแข่งขัน
- – ๒ – มิใช่เพียงศึกษาตลอดชีวิตแต่ชีวิตคือการศึกษา – จริยธรรมแค่ไหนแน่: การดำเนินชีวิตที่ดี VS พฤติกรรมที่พึงประสงค์ในสังคม
- อารมณ์เป็นองค์ร่วมในจริยธรรม
- จริยธรรม หรือการดำเนินชีวิตที่ดี คือชีวิตที่มีการศึกษา
- พัฒนาคนแบบองค์รวม เป็นเรื่องธรรมดาของการศึกษา
- มององค์รวมต้องเห็นองค์ร่วมทั้งหมดมององค์ร่วมก็ต้องโยงให้เห็นองค์รวม
- มัวแกว่งข้ามไปข้างโน้นข้างนี้ ไม่ถึงทางสายกลางสักที
- พัฒนาแบบองค์รวม ๔ ด้าน สองสาย คล้ายว่ามาบรรจบกัน
- องค์รวมที่แท้ ต้องเป็นระบบสัมพันธ์ที่องค์ร่วมเป็นปัจจัยแก่กัน
- – ๓ – การศึกษา พัฒนาชีวิตที่ดำเนินไปทั้งระบบ – เมื่อกระบวนการของชีวิตเริ่มต้นคนก็ก้าวสู่กระบวนการของการศึกษา
- จะก้าวสู่การศึกษา ก็ต้องรู้จักใช้เครื่องมือที่ติดตัวมา
- พอเริ่มใช้อินทรีย์เพื่อเรียนรู้ คนก็ก้าวขึ้นสู่การศึกษา
- การศึกษา คือการพัฒนาความสุข
- เริ่มมีชีวิต ก็เริ่มศึกษา การศึกษาจึงต้องเริ่มที่บ้านเป็นธรรมดา
- ทำกิจกรรมทุกอย่างให้เป็นการศึกษาและพัฒนาการศึกษาในทุกกิจกรรม
- ดูการศึกษา ที่ชีวิตประจำวันในการกินอยู่
- ถ้าเด็กมีการศึกษาที่แท้ สังคมก็พัฒนาทันที
- – ๔ – การศึกษาพัฒนาชีวิตทั้งระบบอารมณ์จึงพัฒนาไปด้วย – เมื่อการศึกษาถูกทางอารมณ์ก็พัฒนาไปในระบบธรรมดาของมัน
- ทุกชีวิตต้องพัฒนา โดยมีความแตกต่างเฉพาะแต่ละบุคคล
- มองเป็น คิดเป็น เห็นทางพัฒนาชีวิตไปได้ไกล
- การศึกษาเทียม ทำลายศักยภาพของมนุษย์ในทางสร้างสรรค์
- เมื่อเด็กศึกษา ดูการพัฒนาได้ทุกด้าน รวมทั้งอารมณ์
- มองเป็น เห็นความได้เปรียบในความเสียเปรียบเห็นความสุขท่ามกลางความทุกข์
- อารมณ์บวกที่ต้องพัฒนาขึ้นมาเป็นหลัก
- – ๕ – ปัญญากับอารมณ์ความสมดุลและสมบูรณ์ในการพัฒนาคน
- ครอบครัว คือศูนย์กลางการสร้างสรรค์สังคมเริ่มด้วยบทบาทพ่อแม่ในการนำเสนอโลกแก่ลูก
- อารมณ์บวกเยี่ยมยอด คือความรัก
- แต่ความรักก็ต้องอยู่ในขอบเขตของความรู้
- คนเป็นบุคคลที่พึงสัมพันธ์ในสังคมด้วยอารมณ์แห่งความรักคนเป็นชีวิตที่เป็นไปตามกฎธรรมชาติที่ต้องปฏิบัติด้วยปัญญา
- เมื่อพ่อแม่มีทั้งอารมณ์ดี และมีปัญญาดุล เป็นพ่อแม่ที่สมบูรณ์ลูกก็จะพัฒนาเป็นองค์รวมแห่งชีวิตและเป็นบุคคลที่สมบูรณ์
- การศึกษาพัฒนาเด็กทั้งตัวคนคือพัฒนาการดำเนินชีวิตครบทั้งระบบ
- สภาพจิตหรืออารมณ์เอื้อด้านสังคม
- สภาพจิตหรืออารมณ์เอื้อ ที่แสดงพัฒนาการของจิตใจ
- ความคิดทางจิตวิทยา ที่แยกส่วน และคลุมเครือ
- แยกส่วนออกไป ต้องให้แต่ละอย่างชัดเจนแยกแล้วต้องโยงได้ ให้เห็นความสัมพันธ์เชิงเหตุปัจจัย
- ถ้าจะแยกส่วน ก็ต้องซอยความสัมพันธ์ให้หายซับซ้อน ไม่ใช่เพียงแยกเฉือนออกไปๆ ให้กลายเป็นยิ่งสับสน
- Emotional Intelligence และ EQ
คำสื่อสารรีบจัดการให้ชัด มิฉะนั้นการพัฒนาไม่มีทางแข่งขัน
ต่อมาตอนนี้ วันหนึ่งฟังวิทยุ มีเสียงพูดออกมาบอกว่าให้เด็กมีพัฒนาการทางด้านกาย จิตใจ อารมณ์ สติปัญญา และสังคม ก็คิดว่านี่คือเติมปัญญาเข้ามา รวมเป็น ๕ แสดงว่าเรานึกว่ามันขาด ของฝรั่งมีอยู่แล้ว ๔ อย่าง แต่เขาใช้ mental บ้าง intellectual บ้าง เป็น alternative term กันอยู่ คราวนี้เท่ากับว่าของเราที่แปลมามีศัพท์เกิน คือ จิตใจ กับอารมณ์ โดยแยกเป็น ๒ อย่าง แล้วยังแถมสติปัญญา เพราะนึกว่าขาด
ที่จริงนั้น ไม่ต้องเติมหรอก เพราะจิตใจกับอารมณ์คืออันเดียวกัน จะเลือกอันใดก็เลือกสักอย่าง แล้วปัญญาก็อยู่ใน ๔ ข้อนั้นแล้ว คือ mental ในที่นี้ ต้องแปลว่าปัญญา จะแปลว่าจิตใจไม่ได้ เพราะ mental ในที่นี้หมายถึง intellectual
นี่เป็นตัวอย่างของความสับสน ความไม่ชัดเจนในเรื่องคำศัพท์ หรือเรื่อง concept แค่เรื่องพัฒนาการ ๔ ด้านเข้ามาเมืองไทย ๔๐–๕๐ ปีแล้ว จนกระทั่งเดี๋ยวนี้ ก็พูดตามๆ กันไปอย่างนั้นเอง เอาเป็นแก่นสารจริงจังไม่ได้ เป็นตัวอย่างของการที่เราไปเอาศัพท์ของเขามา แต่เราไม่ชัด แล้วทำให้การพิจารณาเรื่องราวต่างๆ เกิดความบกพร่อง พร่ามัว ไม่ชัดเจน
ถ้าปล่อยให้เป็นกันอยู่อย่างนี้ จะเอาดีทางวิชาการได้ยาก และจะห่างไกลจากการมีชัยชนะทางปัญญา
เรื่องที่บรรยายต่อไปนี้ ถึงแม้จะใช้คำว่า “อารมณ์” โดยอนุโลมไปตามความหมายที่ใช้กันทั่วไป แต่ก็ขอให้รู้ตระหนักถึงความหมายที่แท้จริงไปพร้อมกันด้วย
No Comments
Comments are closed.