- – ๑ – ความสับสนที่ต้องสะสาง
- จริยธรรมตะวันตก – จริยธรรมไทย – จริยธรรมพุทธ?
- จุดเริ่มแนวคิด พัฒนาเด็กสี่ด้าน – พัฒนาเด็กแบบองค์รวม
- child-centered กับ subject-centered ลงตัวหรือหันไปหันมา
- mental = intellectual คือทางปัญญา ไฉนจึงแปลว่าทางจิตใจ
- คำสื่อสารรีบจัดการให้ชัด มิฉะนั้นการพัฒนาไม่มีทางแข่งขัน
- – ๒ – มิใช่เพียงศึกษาตลอดชีวิตแต่ชีวิตคือการศึกษา – จริยธรรมแค่ไหนแน่: การดำเนินชีวิตที่ดี VS พฤติกรรมที่พึงประสงค์ในสังคม
- อารมณ์เป็นองค์ร่วมในจริยธรรม
- จริยธรรม หรือการดำเนินชีวิตที่ดี คือชีวิตที่มีการศึกษา
- พัฒนาคนแบบองค์รวม เป็นเรื่องธรรมดาของการศึกษา
- มององค์รวมต้องเห็นองค์ร่วมทั้งหมดมององค์ร่วมก็ต้องโยงให้เห็นองค์รวม
- มัวแกว่งข้ามไปข้างโน้นข้างนี้ ไม่ถึงทางสายกลางสักที
- พัฒนาแบบองค์รวม ๔ ด้าน สองสาย คล้ายว่ามาบรรจบกัน
- องค์รวมที่แท้ ต้องเป็นระบบสัมพันธ์ที่องค์ร่วมเป็นปัจจัยแก่กัน
- – ๓ – การศึกษา พัฒนาชีวิตที่ดำเนินไปทั้งระบบ – เมื่อกระบวนการของชีวิตเริ่มต้นคนก็ก้าวสู่กระบวนการของการศึกษา
- จะก้าวสู่การศึกษา ก็ต้องรู้จักใช้เครื่องมือที่ติดตัวมา
- พอเริ่มใช้อินทรีย์เพื่อเรียนรู้ คนก็ก้าวขึ้นสู่การศึกษา
- การศึกษา คือการพัฒนาความสุข
- เริ่มมีชีวิต ก็เริ่มศึกษา การศึกษาจึงต้องเริ่มที่บ้านเป็นธรรมดา
- ทำกิจกรรมทุกอย่างให้เป็นการศึกษาและพัฒนาการศึกษาในทุกกิจกรรม
- ดูการศึกษา ที่ชีวิตประจำวันในการกินอยู่
- ถ้าเด็กมีการศึกษาที่แท้ สังคมก็พัฒนาทันที
- – ๔ – การศึกษาพัฒนาชีวิตทั้งระบบอารมณ์จึงพัฒนาไปด้วย – เมื่อการศึกษาถูกทางอารมณ์ก็พัฒนาไปในระบบธรรมดาของมัน
- ทุกชีวิตต้องพัฒนา โดยมีความแตกต่างเฉพาะแต่ละบุคคล
- มองเป็น คิดเป็น เห็นทางพัฒนาชีวิตไปได้ไกล
- การศึกษาเทียม ทำลายศักยภาพของมนุษย์ในทางสร้างสรรค์
- เมื่อเด็กศึกษา ดูการพัฒนาได้ทุกด้าน รวมทั้งอารมณ์
- มองเป็น เห็นความได้เปรียบในความเสียเปรียบเห็นความสุขท่ามกลางความทุกข์
- อารมณ์บวกที่ต้องพัฒนาขึ้นมาเป็นหลัก
- – ๕ – ปัญญากับอารมณ์ความสมดุลและสมบูรณ์ในการพัฒนาคน
- ครอบครัว คือศูนย์กลางการสร้างสรรค์สังคมเริ่มด้วยบทบาทพ่อแม่ในการนำเสนอโลกแก่ลูก
- อารมณ์บวกเยี่ยมยอด คือความรัก
- แต่ความรักก็ต้องอยู่ในขอบเขตของความรู้
- คนเป็นบุคคลที่พึงสัมพันธ์ในสังคมด้วยอารมณ์แห่งความรักคนเป็นชีวิตที่เป็นไปตามกฎธรรมชาติที่ต้องปฏิบัติด้วยปัญญา
- เมื่อพ่อแม่มีทั้งอารมณ์ดี และมีปัญญาดุล เป็นพ่อแม่ที่สมบูรณ์ลูกก็จะพัฒนาเป็นองค์รวมแห่งชีวิตและเป็นบุคคลที่สมบูรณ์
- การศึกษาพัฒนาเด็กทั้งตัวคนคือพัฒนาการดำเนินชีวิตครบทั้งระบบ
- สภาพจิตหรืออารมณ์เอื้อด้านสังคม
- สภาพจิตหรืออารมณ์เอื้อ ที่แสดงพัฒนาการของจิตใจ
- ความคิดทางจิตวิทยา ที่แยกส่วน และคลุมเครือ
- แยกส่วนออกไป ต้องให้แต่ละอย่างชัดเจนแยกแล้วต้องโยงได้ ให้เห็นความสัมพันธ์เชิงเหตุปัจจัย
- ถ้าจะแยกส่วน ก็ต้องซอยความสัมพันธ์ให้หายซับซ้อน ไม่ใช่เพียงแยกเฉือนออกไปๆ ให้กลายเป็นยิ่งสับสน
- Emotional Intelligence และ EQ
พอเริ่มใช้อินทรีย์เพื่อเรียนรู้ คนก็ก้าวขึ้นสู่การศึกษา
ชีวิตเราจะดีงาม จะอยู่แค่รู้สึกไม่ได้ ต้องก้าวต่อไป ต้องใช้อินทรีย์เพื่อการรู้ ถ้าเราไม่ติดแค่ความรู้สึก และเราไม่ไหลไปตามอิทธิพลของมัน สู่การประสบปัญหา เราก็ก้าวไปสู่กระบวนการใช้อินทรีย์เพื่อรู้
ตั้งแต่ทำความรู้จักว่ามันคืออะไร มันเขียว มันแดง มันดำ คิดว่ามันเป็นอย่างไร มีคุณ มีโทษอย่างไร เป็นมาอย่างไร เป็นไปอย่างไร เป็นเพราะอะไร ศึกษาค้นหาเหตุปัจจัย วิเคราะห์ วิจัย เรียกว่ารู้จักคิดรู้จักเรียนรู้ การเรียนรู้ก็เริ่ม ความรู้ก็มา การคิดก็พัฒนา
อินทรีย์เป็นช่องทาง พอใช้ถูก การเรียนรู้ก็เริ่ม การศึกษาคือชีวิต เมื่อชีวิตของเราเป็นอยู่ตลอดเวลา ก็ให้การศึกษาดำเนินไปตลอดเวลา พอเด็กเกิดมาการศึกษาก็เริ่มทันที ถ้าพ่อแม่ให้การศึกษาเป็น ก็รู้ว่าการศึกษาเบื้องต้นก็อยู่ที่อินทรีย์นี้แหละ ทำอย่างไรจึงจะให้เด็กใช้อินทรีย์เป็น อย่าให้ใช้อินทรีย์เพียงเพื่อรู้สึก ต้องให้ก้าวสู่การใช้อินทรีย์เพื่อรู้
เมื่อใช้อินทรีย์เพื่อรู้ก็ต้องเรียนรู้ ตอนนี้พ่อแม่จะชักนำได้ คืออย่าให้เด็กติดอยู่แค่ความรู้สึก มองแค่ว่าสวยไม่สวย ชอบใจไม่ชอบใจ ถ้าอย่างนั้นเด็กจะไม่พัฒนา เรียกว่าอยู่แค่ยินดียินร้าย พอใช้ตา หู จมูก ลิ้น ดู ฟัง ดมกลิ่น ลิ้มรส เจออารมณ์ที่น่าปรารถนาเป็นอิฏฐารมณ์ ก็ยินดี เจออารมณ์ที่ไม่น่าปรารถนาเป็นอนิฎฐารมณ์ ก็ยินร้าย ติดอยู่กับความยินดียินร้าย ความชอบใจ ไม่ชอบใจ สุขทุกข์ก็อยู่ที่นี่ แล้วก็วนเวียนจมอยู่ไม่ไปไหนเลย เรียกว่าเป็นกระบวนการของตัณหา ไม่อาจจะพ้นไปจากทุกข์
เพื่อให้เห็นปัจจัยตัวสำคัญที่กำกับตรงนี้ จึงเติมตัณหาเข้ามาเป็นตัวกลาง เมื่อกี้บอกว่าอวิชชานำมาสู่ทุกข์ หรือเป็นปัจจัยแก่ทุกข์ นั่นเป็นการพูดอย่างย่อ
ถ้ามองกระบวนการให้ชัด ก็พูดขยายความว่า เมื่อมีอวิชชาก็เปิดโอกาสให้ตัณหาเข้ามารับช่วงจากเวทนา จึงก้าวไปสู่การติดตันไม่พ้นทุกข์
แต่ถ้าเราเปลี่ยนกระบวนการ ให้ใช้อินทรีย์อย่างมีปัญญาและให้เกิดปัญญา พอมีปัญญา วิมุตติก็มา ก็หลุดพ้นจากทุกข์ไปเรื่อยๆ แล้วก็ได้ความสุขชนิดใหม่ด้วย

No Comments
Comments are closed.