-๑- เข้าสู่ยุคใหม่ของการพัฒนา – โลกก้าวไปถึงไหน

10 กันยายน 2533

– ๑ –
เข้าสู่ยุคใหม่ของการพัฒนา

โลกก้าวไปถึงไหน

เวลานี้ เรามีปัญหาเกี่ยวกับความเป็นไปของสังคม และโลกนี้มากมาย มีความรู้สึกเป็นเชิงคำถามกว้างๆ อยู่ในใจอย่างหนึ่งว่า ความเจริญของโลกในปัจจุบันนี้ไปกันถึงไหน สังคมปัจจุบันมีสภาพอย่างไร ถ้ามองในระดับทั่วไปจริงๆ เดี๋ยวนี้มีการพูดกันมากขึ้นถึงคำพูดหนึ่ง คือคำว่า สังคมยุคข้อมูลข่าวสารคำนี้ชักจะติด

เมื่อสักสาม-สี่ปีก่อน คำนี้ยังไม่เป็นที่แน่ใจ ยังอยู่ในระยะที่ถกเถียงกัน คือ มีการเสนอคำเรียกชื่อสังคมยุคใหม่นี้กันขึ้นมาหลายคำ แต่ละคนก็พยายามหนุนคำของตน ซึ่งทั้งหมดนั้นก็เริ่มมาจากสังคมฝรั่ง เพราะฝรั่งเป็นผู้ที่มีความเจริญหรือพัฒนาสังคมมาถึงขั้นตอนนี้แล้ว เขาจึงคิดคำต่างๆ ขึ้นมาใช้ เช่นคำว่า postindustrial เมื่อ ๘-๙ ปีก่อนนั้นจะได้ยินคำนี้มาก คือใช้ในคำว่า Postindustrial Society (สังคมที่ผ่านพ้นอุตสาหกรรมแล้ว) บ้าง Postindustrial Age (ยุคหลังอุตสาหกรรม) บ้าง

มีผู้เสนอคำว่า Information Age ยุคข้อมูลข่าวสาร ถ้าเป็นสังคมก็เรียกว่า Information Society สังคมข้อมูลข่าวสาร และยังมีคำอื่นๆ อีกหลายคำ เช่น Space Age, Technetronic Age, Super-industrial Age เป็นต้น แต่ตอนนี้รู้สึกว่าคำ Information Age จะชนะ จะอยู่ตัว และใช้กันมาก

รวมความว่า ในโลกมีความรู้สึกกันว่า มนุษย์ หรืออารยธรรมของมนุษย์ ได้ก้าวหน้ามาอีกขั้นหนึ่งแล้ว

ประเทศตะวันตก ที่ถือตัวว่าพัฒนาแล้ว บอกว่าหลังจากยุคบุพกาล (Primitive Age) แล้ว สังคมของเขาได้พัฒนามาตามลำดับ ผ่านยุคเกษตรกรรม (Agricultural Age) และยุคอุตสาหกรรม (Industrial Age) จนขณะนี้ก็มาถึงยุคข่าวสารข้อมูล (Information Age) ที่ว่านี้1

รุ่งอรุณของการศึกษา เบิกฟ้าแห่งการพัฒนาที่ยั่งยืน

รุ่งอรุณของการศึกษา เบิกฟ้าแห่งการพัฒนาที่ยั่งยืน ไทยเราอยู่ที่ใด

เชิงอรรถ

  1. ควรสังเกตเหตุการณ์ทางสังคมและสภาพจิตของมนุษย์จากถ้อยคำนิยมแห่งยุคสมัยด้วย โดยเฉพาะช่วงหลัง พ.ศ.๒๕๓๓ มีคำเด่นๆ ซึ่งคนไทยตื่นตามโลกตะวันตก คือ “การพัฒนาที่ยั่งยืน” (sustainable development) เริ่มแพร่นับแต่คณะกรรมาธิการโลกว่าด้วยสิ่งแวดล้อมและการพัฒนา ของสหประชาชาติ ได้ตีพิมพ์รายงานเป็นเล่มหนังสือออกมาในปี ๒๕๓๐ ชื่อว่า Our Common Future, 1987 (มีผู้เริ่มใช้คำนี้ก่อนนั้นบ้าง แต่ไม่เป็นที่รู้กว้างขวาง) ในเมืองไทย คำแปลนี้เพิ่งลงตัวเมื่อราวสิ้นปี ๒๕๓๕ “รีเอ็นยิเนียริ่ง” (reengineering บางทีแปลกันว่า รื้อปรับระบบกันใหม่) ต้นแหล่งที่ทำให้คนตื่นคำนี้ คือหนังสือ Reengineering the corporation ของ Michael Hammer & James Champy ซึ่งพิมพ์ครั้งแรกในปี ๒๕๓๖/1993 เมืองไทยพูดกันเกร่อมากใน พ.ศ.๒๕๓๗-๘ แต่เฟื่องอยู่ไม่นานก็จืดจางไป“โลกาภิวัตน์” (globalization) เท่าที่ทบทวนได้ เริ่มเฟื่องในเมืองไทยเมื่อปลายปี ๒๕๓๗/1994 โดยท่านที่เริ่มแพร่ได้แปลว่า “โลกานุวัตร” ต่อมานับแต่ปี ๒๕๓๘ คำว่า “โลกาภิวัตน์” ก็แพร่หลายทั่วไป และเป็นคำที่นิยมเกร่อยาวนานกระทั่งบัดนี้ (ถือกันว่าโลกมาถึงยุคโลกาภิวัตน์หลังสิ้นสุดสงครามเย็นแล้ว คือหลังปี ๒๕๓๒/1989) “อีคิว” (E.Q. หมายถึงระดับการพัฒนาทางอารมณ์ คือทางจิตใจ เป็นการใช้เลียนคำเก่าคือ I.Q. ซึ่งหมายถึงระดับเชาวน์ ที่เป็นด้านปัญญา) มีกำเนิดจากความคิดเกี่ยวกับ emotional intelligence ที่นักจิตวิทยาอเมริกัน ๒ คน คือ Peter Salovey และ John Mayer ได้นำเสนอในปี ๒๕๓๓/1990 แต่แพร่หลายขึ้นเพราะหนังสือ Emotional Intelligence ของ Daniel Goleman ซึ่งพิมพ์เมื่อปลายปี ๒๕๓๘/1995 ในเมืองไทยเพิ่งเกร่อในปี ๒๕๔๒ (emotional intelligence นี้ ยังไม่มีคำแปลไทยที่ลงตัว เคยลองคิดคำเทียบไว้ให้เลือกว่า เจตวิทัต/เจตวิทัตต์ หรือ ปรีชาเชิงอารมณ์)

No Comments

Comments are closed.