- บันทึกกำกับเล่ม
- รุ่งอรุณของการศึกษา เบิกฟ้าแห่งการพัฒนาที่ยั่งยืน
- -๑- เข้าสู่ยุคใหม่ของการพัฒนา – โลกก้าวไปถึงไหน
- ไทยเราอยู่ที่ใด
- ทางเลือกของสังคมไทย
- แนวคิดใหม่ในการพัฒนา
- ความคิดใหม่ตามมาด้วยถ้อยคำใหม่ๆ
- จากความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน สู่ความประสานเป็นองค์รวม
- มุ่งหาระบบชีวิตที่มีดุลยภาพ
- แยกตัวออกมาจะเป็นนาย แต่กลายเป็นทำลายตัวเอง
- เลิกคิดพิชิตธรรมชาติ วิทยาศาสตร์ถึงจุดหักเลี้ยว
- ความหวังของสังคมไทย ที่จะก้าวเข้าไปในยุคข่าวสารข้อมูล
- ภาวะแปลกแยกจากสภาพที่เป็นจริง และเกษตรกรรมแบบพึ่งพา
- ถ้าจะเป็นสังคมอุตสาหกรรม ก็ต้องมีชีวิตแบบนักผลิต
- เข้าสู่ยุคข่าวสารข้อมูล ได้เพิ่มทุนพัฒนาปัญญา หรือเอามาเสริมโมหะให้แก่กล้า
- ระวังจะได้แค่รับข่าวสาร แต่ไม่รู้จักสร้างสรรค์
- แยกไม่ได้ เลยไม่รู้จะเอาอะไรมาโยง
- การศึกษาที่ได้ผล ต้องให้คนสื่อสารเป็นด้วย
- “ทำเป็น” ที่ยังจำเป็น
- อุปกรณ์ที่เกื้อกูลแก่คนคิดเป็น
- -๒- รุ่งอรุณของการศึกษา
- “คิดเป็น” จะสมบูรณ์ เมื่อบรรจบกับ “คิดดี”
- จุดแยกเข้าสู่ทางแห่งการคิดเป็น และกระบวนการพัฒนา
- “คิดเป็น” ทำให้เห็นแง่มุมและทางเลือกที่จะไป
- “คิดเป็น” ในระบบแห่งการดำเนินชีวิตเป็น
- ดำเนินชีวิตเป็น ยังครอบคลุมอีกหลาย “เป็น”
- “คิดเป็น” คือแกนกลางของระบบการดำเนินชีวิตเป็น
- “เป็น” ที่สมบูรณ์ คือ พอดี ที่เรียกว่ามัชฌิมา
- คุณสมบัติหลักของคนมีประสิทธิภาพในยุคข่าวสารข้อมูล
- มองหาจริยธรรมได้ในระบบชีวิต ที่เป็นไปตามกฎเกณฑ์ของสัจธรรม
- ฐานะของจริยธรรม ในองค์รวมแห่งระบบชีวิตที่ดี
- ถ้าไม่เข้าถึงจริยธรรมที่แท้ ก็ได้แค่หัวข้อความประพฤติที่ดี
- คิดเป็น มองเห็นการพัฒนาเป็นองค์รวม
- คิดเป็น จะเกิดมีขึ้นได้อย่างไร
- การศึกษาเริ่ม เมื่อได้ตัวเร้าที่จะปลุกความคิดเป็น
- ไม่ใช่รู้จักหากัลยาณมิตรเท่านั้น ตัวเองก็ต้องเป็นกัลยาณมิตรด้วย
- วินัย คือการจัดสภาพให้เอื้อโอกาสแก่การพัฒนา
- การพัฒนาจะก้าวไป เมื่อมีแรงจูงใจใฝ่รู้ใฝ่สร้างสรรค์
- เมื่อมั่นใจในศักยภาพ ก็มุ่งมั่นพัฒนาตนให้เต็มที่
- จะพัฒนาตนได้ ต้องมีท่าทีต่อสิ่งทั้งหลายถูกต้อง
- เมื่อรู้จักมองตามเหตุปัจจัย ก็ได้เครื่องนำการพัฒนา ทั้งด้านปัญญาและการสร้างสรรค์
- ถ้าได้ความตื่นเร้าเป็นตัวเร่ง การพัฒนาก็ยิ่งไปได้รวด
- การศึกษาตลอดชีวิต กับทั้งชีวิตที่เป็นการศึกษา การศึกษาที่ชีวิตต้องหา กับชีวิตที่เป็นการศึกษาอยู่ในตัว
- เมื่อมีเหตุปัจจัย ชีวิตก็กลายเป็นการศึกษาไปเอง
- -๓- ฟ้าสาง ให้เห็นทางพัฒนาในสังคมไทย – จะพัฒนาสังคมไทย ก็ต้องรู้เข้าใจปัญหาเฉพาะของตัวเอง
- ต้องรู้เท่าทันทั้งปัญญาและปัญหา ของสังคมที่พัฒนานำหน้าเราไป
- ความเจริญที่รับเข้ามา แต่ไม่ย่อย
- ความเร่งร้อน ที่นำมาซึ่งความลักลั่น
- เมื่อพัฒนาไม่สมดุล องค์ประกอบก็ไม่ประสานเกื้อกูล
- คอยตามและรับจนเคย เลยลืมที่จะเป็นผู้นำและให้
- การปรับเปลี่ยนท่าทีครั้งใหญ่ ในกระบวนการพัฒนาของมนุษย์
- เมื่อยังไม่พัฒนา เห็นความพอดีว่าเป็นทุกข์ แต่ผู้ได้พัฒนารู้ว่า ความพอดีเป็นมรรคาแห่งสุข
- จะให้รักและอนุรักษ์ธรรมชาติ ก็ต้องทำเหตุปัจจัยที่จะให้รักและอนุรักษ์
- ปรับเปลี่ยนท่าทีใหม่แล้ว ผลดีที่จะได้คืออะไร
- พัฒนาครบถ้วน จึงจะเข้าถึงอิสรภาพ
- พัฒนาสี่ด้าน แต่โยงกันเป็นระบบอันเดียว
- จุดหมายของการศึกษา คือ จุดหมายของชีวิต การพัฒนาสู่อิสรภาพ ผ่านจุดหมายหลายระดับ
- คำโปรย
– ๓ –
ฟ้าสาง ให้เห็นทางพัฒนาในสังคมไทย
จะพัฒนาสังคมไทย
ก็ต้องรู้เข้าใจปัญหาเฉพาะของตัวเอง
ได้พูดถึงหลักทั่วๆ ไป แล้ว ควรจะหันมาสู่ปัญหาเฉพาะหน้า ที่เป็นปัญหาเฉพาะในสังคมไทยของเรา เพราะเราจะต้องเอาหลักเกี่ยวกับการศึกษานี้ มาประยุกต์ใช้ในสภาพความเป็นจริง
เมื่อเราเตรียมคนแต่ละคนให้มีการศึกษา โดยมีความพร้อมด้วยคุณสมบัติที่จะไปอยู่ร่วม และไปพัฒนาสร้างสรรค์สังคมดีแล้ว คนผู้พร้อมที่จะไปทำงานนั้น ก็ยังจะต้องรู้สภาพสังคมที่ตัวจะไปอยู่ร่วมและไปพัฒนาด้วย ว่าเป็นอย่างไร มีปัญหาอะไร เมื่อเราอยู่ในสังคมไทย เราก็ต้องศึกษาสภาพความเป็นจริง ต้องรู้ปัญหาสังคมไทยของเรา จึงอยากจะทบทวนเรื่องเกี่ยวกับปัญหาของสังคมไทยนี้
แง่ที่หนึ่ง ซึ่งได้พูดไปแล้ว คือได้บอกว่า สังคมของเรานี้ ไม่ได้อยู่ในยุคใดยุคหนึ่งชัดเจน อย่างที่แบ่งกันเป็นยุคเกษตรกรรม ยุคอุตสาหกรรม และยุคข่าวสารข้อมูล
ยุคแรกก่อนนั้น คือยุคบุพกาล หรือ primitive age ไม่เอา ไม่ต้องพูดถึง มาพูดกันถึงยุค agricultural ยุค industrial และยุค information เลย ใน ๓ ยุคนี้เราอยู่ในยุคไหนก็ไม่ชัดเจน แต่เราอยู่พร้อมทีเดียวทั้ง ๓ ยุค นี่คือสิ่งที่เราต้องรู้ตระหนักไว้ว่าสังคมของเรามีลักษณะพิเศษเฉพาะของเราเอง ที่ไม่เหมือนกับสังคมที่พัฒนาแล้ว
เวลาจะพัฒนาสังคมของเรานี่ เรามักจะเอาสังคมที่พัฒนาแล้วมาเป็นตัวอย่าง แล้วเราก็จะเอาหลักการและวิธีปฏิบัติของเขามาใช้เลย โดยไม่เข้ากับสภาพความเป็นจริง
สังคมของเรานี่ไม่เหมือนของเขา แต่เป็นสังคมอย่างที่บอกเมื่อกี้แล้ว คือ คนส่วนใหญ่ของเรายังมีชีวิตแบบเกษตรกรรม แต่พร้อมกันนั้นก็อยากจะทิ้งเกษตรกรรม เข้าสู่ยุคอุตสาหกรรม ซึ่งยังไม่ได้เป็น ได้แต่อยากเป็น ได้แต่หวังจะเป็น โดยที่สภาพชีวิตจิตใจยังเป็นแบบเกษตรมากกว่า พร้อมกันนั้นก็ได้รับผลจากความเจริญในสังคมข่าวสารข้อมูลด้วย ก็เลยเป็นสังคมที่สับสนซับซ้อนหน่อย
เราจะต้องรู้สภาพความเป็นจริงของเรา อันนี้เป็นเรื่องหลักเบื้องต้น จากหลักการรู้สภาพความจริงของตนเองนี้แหละจึงทำให้เราต้องตามทันข่าวสารข้อมูล อย่างที่พูดมาทั้งหมด เช่น ปัญหาของโลกปัจจุบันนี้มีอะไรบ้าง ประเทศที่พัฒนาแล้วกำลังวิตกเรื่องอะไรกันมาก ประเทศอเมริกากำลังมีปัญหาอะไรที่เป็นเรื่องใหญ่ ตั้งแต่ปัญหาสังคม เช่น ยาเสพติด โดยเฉพาะโคเคน ปัญหาโรคภัยไข้เจ็บ เช่นโรคเอดส์ หรือในแง่จิตใจมีปัญหาความเครียด ปัญหาการฆ่าตัวตายในหมู่เด็กวัยรุ่นสูงขึ้น ตลอดกระทั่งสุดท้าย ก็คือปัญหาธรรมชาติแวดล้อม ซึ่งเป็นภัยร้ายแรงที่สุด กำลังเป็นเรื่องที่สนใจกันมากในประเทศที่พัฒนาแล้ว เราก็ต้องตามเรื่องนี้ให้ทัน
โดยเฉพาะคนในวงการการศึกษา ต้องรู้ว่าอะไรเกิดขึ้น อะไรเป็นอะไร เป็นอันว่าต้องตามทันข่าวสารข้อมูล ยิ่งยุคนี้เป็นยุคข่าวสารข้อมูลแล้วด้วย เรายิ่งต้องทันและเอาประโยชน์จากยุคนี้ให้ได้

No Comments
Comments are closed.