- บันทึกกำกับเล่ม
- รุ่งอรุณของการศึกษา เบิกฟ้าแห่งการพัฒนาที่ยั่งยืน
- -๑- เข้าสู่ยุคใหม่ของการพัฒนา – โลกก้าวไปถึงไหน
- ไทยเราอยู่ที่ใด
- ทางเลือกของสังคมไทย
- แนวคิดใหม่ในการพัฒนา
- ความคิดใหม่ตามมาด้วยถ้อยคำใหม่ๆ
- จากความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน สู่ความประสานเป็นองค์รวม
- มุ่งหาระบบชีวิตที่มีดุลยภาพ
- แยกตัวออกมาจะเป็นนาย แต่กลายเป็นทำลายตัวเอง
- เลิกคิดพิชิตธรรมชาติ วิทยาศาสตร์ถึงจุดหักเลี้ยว
- ความหวังของสังคมไทย ที่จะก้าวเข้าไปในยุคข่าวสารข้อมูล
- ภาวะแปลกแยกจากสภาพที่เป็นจริง และเกษตรกรรมแบบพึ่งพา
- ถ้าจะเป็นสังคมอุตสาหกรรม ก็ต้องมีชีวิตแบบนักผลิต
- เข้าสู่ยุคข่าวสารข้อมูล ได้เพิ่มทุนพัฒนาปัญญา หรือเอามาเสริมโมหะให้แก่กล้า
- ระวังจะได้แค่รับข่าวสาร แต่ไม่รู้จักสร้างสรรค์
- แยกไม่ได้ เลยไม่รู้จะเอาอะไรมาโยง
- การศึกษาที่ได้ผล ต้องให้คนสื่อสารเป็นด้วย
- “ทำเป็น” ที่ยังจำเป็น
- อุปกรณ์ที่เกื้อกูลแก่คนคิดเป็น
- -๒- รุ่งอรุณของการศึกษา
- “คิดเป็น” จะสมบูรณ์ เมื่อบรรจบกับ “คิดดี”
- จุดแยกเข้าสู่ทางแห่งการคิดเป็น และกระบวนการพัฒนา
- “คิดเป็น” ทำให้เห็นแง่มุมและทางเลือกที่จะไป
- “คิดเป็น” ในระบบแห่งการดำเนินชีวิตเป็น
- ดำเนินชีวิตเป็น ยังครอบคลุมอีกหลาย “เป็น”
- “คิดเป็น” คือแกนกลางของระบบการดำเนินชีวิตเป็น
- “เป็น” ที่สมบูรณ์ คือ พอดี ที่เรียกว่ามัชฌิมา
- คุณสมบัติหลักของคนมีประสิทธิภาพในยุคข่าวสารข้อมูล
- มองหาจริยธรรมได้ในระบบชีวิต ที่เป็นไปตามกฎเกณฑ์ของสัจธรรม
- ฐานะของจริยธรรม ในองค์รวมแห่งระบบชีวิตที่ดี
- ถ้าไม่เข้าถึงจริยธรรมที่แท้ ก็ได้แค่หัวข้อความประพฤติที่ดี
- คิดเป็น มองเห็นการพัฒนาเป็นองค์รวม
- คิดเป็น จะเกิดมีขึ้นได้อย่างไร
- การศึกษาเริ่ม เมื่อได้ตัวเร้าที่จะปลุกความคิดเป็น
- ไม่ใช่รู้จักหากัลยาณมิตรเท่านั้น ตัวเองก็ต้องเป็นกัลยาณมิตรด้วย
- วินัย คือการจัดสภาพให้เอื้อโอกาสแก่การพัฒนา
- การพัฒนาจะก้าวไป เมื่อมีแรงจูงใจใฝ่รู้ใฝ่สร้างสรรค์
- เมื่อมั่นใจในศักยภาพ ก็มุ่งมั่นพัฒนาตนให้เต็มที่
- จะพัฒนาตนได้ ต้องมีท่าทีต่อสิ่งทั้งหลายถูกต้อง
- เมื่อรู้จักมองตามเหตุปัจจัย ก็ได้เครื่องนำการพัฒนา ทั้งด้านปัญญาและการสร้างสรรค์
- ถ้าได้ความตื่นเร้าเป็นตัวเร่ง การพัฒนาก็ยิ่งไปได้รวด
- การศึกษาตลอดชีวิต กับทั้งชีวิตที่เป็นการศึกษา การศึกษาที่ชีวิตต้องหา กับชีวิตที่เป็นการศึกษาอยู่ในตัว
- เมื่อมีเหตุปัจจัย ชีวิตก็กลายเป็นการศึกษาไปเอง
- -๓- ฟ้าสาง ให้เห็นทางพัฒนาในสังคมไทย – จะพัฒนาสังคมไทย ก็ต้องรู้เข้าใจปัญหาเฉพาะของตัวเอง
- ต้องรู้เท่าทันทั้งปัญญาและปัญหา ของสังคมที่พัฒนานำหน้าเราไป
- ความเจริญที่รับเข้ามา แต่ไม่ย่อย
- ความเร่งร้อน ที่นำมาซึ่งความลักลั่น
- เมื่อพัฒนาไม่สมดุล องค์ประกอบก็ไม่ประสานเกื้อกูล
- คอยตามและรับจนเคย เลยลืมที่จะเป็นผู้นำและให้
- การปรับเปลี่ยนท่าทีครั้งใหญ่ ในกระบวนการพัฒนาของมนุษย์
- เมื่อยังไม่พัฒนา เห็นความพอดีว่าเป็นทุกข์ แต่ผู้ได้พัฒนารู้ว่า ความพอดีเป็นมรรคาแห่งสุข
- จะให้รักและอนุรักษ์ธรรมชาติ ก็ต้องทำเหตุปัจจัยที่จะให้รักและอนุรักษ์
- ปรับเปลี่ยนท่าทีใหม่แล้ว ผลดีที่จะได้คืออะไร
- พัฒนาครบถ้วน จึงจะเข้าถึงอิสรภาพ
- พัฒนาสี่ด้าน แต่โยงกันเป็นระบบอันเดียว
- จุดหมายของการศึกษา คือ จุดหมายของชีวิต การพัฒนาสู่อิสรภาพ ผ่านจุดหมายหลายระดับ
- คำโปรย
เมื่อรู้จักมองตามเหตุปัจจัย ก็ได้เครื่องนำการพัฒนา ทั้งด้านปัญญาและการสร้างสรรค์
ต่อจากท่าทีและทัศนคติ ก็ไปถึงค่านิยม ค่านิยมที่ถูกต้อง คือค่านิยมที่เป็นเหตุเป็นผล ท่าทีแห่งการเรียนรู้ วัดด้วยอะไร ก็วัดด้วยการมองตามเหตุปัจจัย ค่านิยมที่ถูกต้องก็เป็นเรื่องในกระแสเดียวกัน คือเป็นเรื่องในกระบวนการของการมองตามเหตุปัจจัย
การมองตามเหตุปัจจัยนี้ เป็นไปตามความจริงพื้นฐาน ซึ่งนำไปสู่ความเชื่อหรือค่านิยม และแนวคิดที่ถือเป็นหลักการทีเดียว คือหลักการแห่งการมองตามเหตุปัจจัย ซึ่งทางพระพุทธศาสนา เรียกว่าเป็น สัมมาทิฏฐิ แปลว่าเห็นชอบ คือมีหลักการที่เชื่อถือหรือยึดเป็นค่านิยมอันถูกต้อง ได้แก่การมีความเชื่อว่า สิ่งทั้งหลายเป็นไปตามเหตุปัจจัย
เมื่อเชื่อและถือเป็นหลักการอย่างนี้แล้ว เวลามองอะไรก็จะมองตามเหตุปัจจัย ซึ่งสอดคล้องกับท่าทีแห่งการเรียนรู้ แล้วก็จะส่งผลให้มีค่านิยมต่างๆ ที่สอดคล้องกับหลักการแห่งการมองอะไรๆ ตามเหตุปัจจัย
เมื่อเห็นหรือได้ยินอะไรแล้วมองอย่างเรียนรู้ คืออะไร ก็คือมองตามเหตุปัจจัยนั่นเอง จึงได้ความรู้ว่า อ๋อ อันนี้มันสืบทอดกันมาอย่างนี้ๆ แล้วความรู้อย่างนี้ก็นำไปสู่การแก้ปัญหาได้ คือเมื่อมองไปตามเหตุปัจจัย ก็ได้ความรู้ในเหตุปัจจัยที่จะนำมาใช้แก้ปัญหา เรื่องก็รับกันได้สอดคล้องต่อเนื่องกันหมด
ค่านิยมต่างๆ ที่สอดคล้องกับหลักการนี้ จะมีลักษณะของการสร้างสรรค์และการผลิต เพราะเป็นการมองตามเหตุปัจจัย ซึ่งเป็นเรื่องของความเป็นเหตุเป็นผล และการคิดการมองในแง่ที่ว่าจะทำให้สิ่งนั้นๆ เกิดผลขึ้นมาได้อย่างไร ตรงข้ามกับท่าทีแห่งการรับรู้แบบชอบชัง ซึ่งจะต้องนำไปสู่ค่านิยมบริโภคโดยไม่ต้องสงสัย เพราะจะเอาแต่ความถูกตา ถูกหู และมุ่งจะเสพจะบริโภคท่าเดียว
เพราะฉะนั้น ท่าที ทัศนคติ หลักความเชื่อ และค่านิยมต่างๆ จึงต้องจัดวางให้ถูกต้องสอดคล้องกับความจริง เมื่อจัดวางหรือปรับทัศนคติและค่านิยมได้ถูกต้องแล้ว กระบวนการพัฒนาก็ยิ่งเดินหน้าไปดี เพราะมีองค์ประกอบมาช่วยเพิ่มอีกด้านหนึ่ง
การมีทัศนคติและค่านิยมแบบนี้เรียกว่า ทิฏฐิสัมปทา แปลว่าการทำทิฏฐิให้ถึงพร้อม ทิฏฐิในภาษาไทยแปลกันวุ่น ในที่นี้ให้เข้าใจว่า ทิฏฐิ หมายถึงความเชื่อ หลักการที่ยึดถือ แนวความคิด ทัศนคติ และค่านิยมต่างๆ

No Comments
Comments are closed.