- บันทึกกำกับเล่ม
- รุ่งอรุณของการศึกษา เบิกฟ้าแห่งการพัฒนาที่ยั่งยืน
- -๑- เข้าสู่ยุคใหม่ของการพัฒนา – โลกก้าวไปถึงไหน
- ไทยเราอยู่ที่ใด
- ทางเลือกของสังคมไทย
- แนวคิดใหม่ในการพัฒนา
- ความคิดใหม่ตามมาด้วยถ้อยคำใหม่ๆ
- จากความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน สู่ความประสานเป็นองค์รวม
- มุ่งหาระบบชีวิตที่มีดุลยภาพ
- แยกตัวออกมาจะเป็นนาย แต่กลายเป็นทำลายตัวเอง
- เลิกคิดพิชิตธรรมชาติ วิทยาศาสตร์ถึงจุดหักเลี้ยว
- ความหวังของสังคมไทย ที่จะก้าวเข้าไปในยุคข่าวสารข้อมูล
- ภาวะแปลกแยกจากสภาพที่เป็นจริง และเกษตรกรรมแบบพึ่งพา
- ถ้าจะเป็นสังคมอุตสาหกรรม ก็ต้องมีชีวิตแบบนักผลิต
- เข้าสู่ยุคข่าวสารข้อมูล ได้เพิ่มทุนพัฒนาปัญญา หรือเอามาเสริมโมหะให้แก่กล้า
- ระวังจะได้แค่รับข่าวสาร แต่ไม่รู้จักสร้างสรรค์
- แยกไม่ได้ เลยไม่รู้จะเอาอะไรมาโยง
- การศึกษาที่ได้ผล ต้องให้คนสื่อสารเป็นด้วย
- “ทำเป็น” ที่ยังจำเป็น
- อุปกรณ์ที่เกื้อกูลแก่คนคิดเป็น
- -๒- รุ่งอรุณของการศึกษา
- “คิดเป็น” จะสมบูรณ์ เมื่อบรรจบกับ “คิดดี”
- จุดแยกเข้าสู่ทางแห่งการคิดเป็น และกระบวนการพัฒนา
- “คิดเป็น” ทำให้เห็นแง่มุมและทางเลือกที่จะไป
- “คิดเป็น” ในระบบแห่งการดำเนินชีวิตเป็น
- ดำเนินชีวิตเป็น ยังครอบคลุมอีกหลาย “เป็น”
- “คิดเป็น” คือแกนกลางของระบบการดำเนินชีวิตเป็น
- “เป็น” ที่สมบูรณ์ คือ พอดี ที่เรียกว่ามัชฌิมา
- คุณสมบัติหลักของคนมีประสิทธิภาพในยุคข่าวสารข้อมูล
- มองหาจริยธรรมได้ในระบบชีวิต ที่เป็นไปตามกฎเกณฑ์ของสัจธรรม
- ฐานะของจริยธรรม ในองค์รวมแห่งระบบชีวิตที่ดี
- ถ้าไม่เข้าถึงจริยธรรมที่แท้ ก็ได้แค่หัวข้อความประพฤติที่ดี
- คิดเป็น มองเห็นการพัฒนาเป็นองค์รวม
- คิดเป็น จะเกิดมีขึ้นได้อย่างไร
- การศึกษาเริ่ม เมื่อได้ตัวเร้าที่จะปลุกความคิดเป็น
- ไม่ใช่รู้จักหากัลยาณมิตรเท่านั้น ตัวเองก็ต้องเป็นกัลยาณมิตรด้วย
- วินัย คือการจัดสภาพให้เอื้อโอกาสแก่การพัฒนา
- การพัฒนาจะก้าวไป เมื่อมีแรงจูงใจใฝ่รู้ใฝ่สร้างสรรค์
- เมื่อมั่นใจในศักยภาพ ก็มุ่งมั่นพัฒนาตนให้เต็มที่
- จะพัฒนาตนได้ ต้องมีท่าทีต่อสิ่งทั้งหลายถูกต้อง
- เมื่อรู้จักมองตามเหตุปัจจัย ก็ได้เครื่องนำการพัฒนา ทั้งด้านปัญญาและการสร้างสรรค์
- ถ้าได้ความตื่นเร้าเป็นตัวเร่ง การพัฒนาก็ยิ่งไปได้รวด
- การศึกษาตลอดชีวิต กับทั้งชีวิตที่เป็นการศึกษา การศึกษาที่ชีวิตต้องหา กับชีวิตที่เป็นการศึกษาอยู่ในตัว
- เมื่อมีเหตุปัจจัย ชีวิตก็กลายเป็นการศึกษาไปเอง
- -๓- ฟ้าสาง ให้เห็นทางพัฒนาในสังคมไทย – จะพัฒนาสังคมไทย ก็ต้องรู้เข้าใจปัญหาเฉพาะของตัวเอง
- ต้องรู้เท่าทันทั้งปัญญาและปัญหา ของสังคมที่พัฒนานำหน้าเราไป
- ความเจริญที่รับเข้ามา แต่ไม่ย่อย
- ความเร่งร้อน ที่นำมาซึ่งความลักลั่น
- เมื่อพัฒนาไม่สมดุล องค์ประกอบก็ไม่ประสานเกื้อกูล
- คอยตามและรับจนเคย เลยลืมที่จะเป็นผู้นำและให้
- การปรับเปลี่ยนท่าทีครั้งใหญ่ ในกระบวนการพัฒนาของมนุษย์
- เมื่อยังไม่พัฒนา เห็นความพอดีว่าเป็นทุกข์ แต่ผู้ได้พัฒนารู้ว่า ความพอดีเป็นมรรคาแห่งสุข
- จะให้รักและอนุรักษ์ธรรมชาติ ก็ต้องทำเหตุปัจจัยที่จะให้รักและอนุรักษ์
- ปรับเปลี่ยนท่าทีใหม่แล้ว ผลดีที่จะได้คืออะไร
- พัฒนาครบถ้วน จึงจะเข้าถึงอิสรภาพ
- พัฒนาสี่ด้าน แต่โยงกันเป็นระบบอันเดียว
- จุดหมายของการศึกษา คือ จุดหมายของชีวิต การพัฒนาสู่อิสรภาพ ผ่านจุดหมายหลายระดับ
- คำโปรย
ไทยเราอยู่ที่ใด
ทีนี้ หันมามองดูสังคมไทยของเราซึ่งอยู่ในสังคมโลกนั้น เราก็ต้องรู้จักตัวเราเองด้วย ต้องรู้ว่าสังคมของเราเป็นอย่างไร สังคมไทยนั้นเราพูดกันมากถึงการที่จะเป็นนิกส์ หรือไม่เป็นนิกส์
การที่จะเป็นนิกส์หรือไม่ คือ เราจะเป็นประเทศอุตสาหกรรมใหม่ (NICS = newly industrialised countries ถ้าประเทศเดียวก็เป็น NIC) หรือไม่เป็นนี่ ก็ยังเป็นปัญหากันอยู่ แต่มีแนวโน้มมาก เมืองไทยเราอยากเป็นประเทศอุตสาหกรรมใหม่ การเป็นประเทศอุตสาห-กรรมนี้เป็นเพียงระดับหนึ่งของความเจริญของสังคม หรือของการพัฒนา ถ้าเทียบกับคำว่า Information Society ก็เป็นเรื่องคนละระดับ
ทีนี้ก็เป็นปัญหาให้ต้องพิจารณาว่า สังคมของเรานี้จะเอาอย่างไรกันแน่ ในขณะที่โลกนี้ได้เจริญมากจนมาถึงขั้นที่เป็นยุค Information และคนไทยเองก็พูดถึงความเจริญแบบนี้กันมาก โดยที่เราเองก็ได้รับประโยชน์จากสังคมแบบนี้และความเจริญแบบนี้ แต่ในเวลาเดียวกันนี้เราก็มีปัญหาของตนเอง ที่อยากจะเป็นประเทศอุตสาหกรรมใหม่
มองไปอีกทีหนึ่ง สภาพความเป็นจริงของสังคมที่กำลังเป็นอยู่แท้ๆ ก็คือ สังคมส่วนใหญ่ของเรานี้ ยังมีสภาพเป็นสังคมเกษตรกรรม ประชาชนส่วนใหญ่ประมาณ ๖๐-๗๐% อยู่ในภาคเกษตรกรรม แต่เราก็เห็นแนวโน้มที่ชัดเจนว่า คนหลั่งไหลเข้ามา แรงงานหลั่งไหลเข้ามาในภาคอุตสาหกรรมมาก
คนจากชนบท จากภาคเกษตรกรรม พยายามดิ้นรนเพื่อเข้ามาเป็นแรงงานในภาคอุตสาหกรรม ไปอยู่ตามโรงงานต่างๆ ทิ้งถิ่นฐานทิ้งหมู่บ้านทิ้งชนบท เข้ามาอยู่ในกรุง หรือในเมืองอุตสาหกรรมต่างๆ มากมาย อันนี้ก็เป็นความเปลี่ยนแปลงของสังคมที่เราจะต้องติดตามและรู้เท่าทัน
เพียงแค่ที่พูดมานี้ก็เห็นแล้วว่า สังคมของเรามีปัญหาในแง่ที่มีความไม่ชัดเจน ค่อนข้างสับสน
เมื่อมองในแง่ความมุ่งหมายของส่วนรวม ผู้บริหารรัฐก็ต้องคิดมากว่าจะเอาอย่างไร ในเมื่อตามสภาพที่เป็นจริง คนส่วนใหญ่ยังอยู่ในภาคเกษตรกรรม แต่พร้อมกันนั้นเราก็ต้องการเป็นสังคมอุตสาหกรรม ในขณะที่โลกได้ก้าวเข้าไปสู่ยุคข่าวสารข้อมูลแล้ว และเราก็อยากจะอยู่ในยุคที่เป็นอย่างนั้นด้วย แล้วเราจะเอาอย่างไรกับสังคมของเรา จะเป็นพร้อมกันหมดทีเดียวทั้งสามยุคได้อย่างไร นี่ก็เป็นเรื่องที่น่าลำบากใจอย่างหนึ่ง
ขอมองภาพอีกที ในภาคเกษตรกรรมนี่ อเมริกามีคนที่ทำงานในภาคเกษตรกรรม เขาให้สถิติไว้ (ช่วง พ.ศ. ๒๕๓๓) ๓% แต่สังคมไทยมีคนอยู่ในภาคเกษตรกรรม ๖๐-๗๐%
ขณะนี้ สหรัฐอเมริกามีคนทำงานในภาคอุตสาหกรรม ๑๒% ภาคข่าวสารข้อมูล ๖๕% ฉะนั้นเขาจึงพูดได้เต็มปากว่าเขาเข้าสู่ยุคข่าวสารข้อมูล
แต่ของเราตรงกันข้าม คนไทยยังอยู่ในภาคเกษตรกรรมตั้ง ๖๐-๗๐% ก้าวเข้ามาสู่ยุคอุตสาหกรรมแล้วสักกี่เปอร์เซ็นต์ยังไม่แน่ แต่ในภาคข่าวสารข้อมูลนั้น ต้องน้อยแน่

No Comments
Comments are closed.