- บันทึกกำกับเล่ม
- รุ่งอรุณของการศึกษา เบิกฟ้าแห่งการพัฒนาที่ยั่งยืน
- -๑- เข้าสู่ยุคใหม่ของการพัฒนา – โลกก้าวไปถึงไหน
- ไทยเราอยู่ที่ใด
- ทางเลือกของสังคมไทย
- แนวคิดใหม่ในการพัฒนา
- ความคิดใหม่ตามมาด้วยถ้อยคำใหม่ๆ
- จากความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน สู่ความประสานเป็นองค์รวม
- มุ่งหาระบบชีวิตที่มีดุลยภาพ
- แยกตัวออกมาจะเป็นนาย แต่กลายเป็นทำลายตัวเอง
- เลิกคิดพิชิตธรรมชาติ วิทยาศาสตร์ถึงจุดหักเลี้ยว
- ความหวังของสังคมไทย ที่จะก้าวเข้าไปในยุคข่าวสารข้อมูล
- ภาวะแปลกแยกจากสภาพที่เป็นจริง และเกษตรกรรมแบบพึ่งพา
- ถ้าจะเป็นสังคมอุตสาหกรรม ก็ต้องมีชีวิตแบบนักผลิต
- เข้าสู่ยุคข่าวสารข้อมูล ได้เพิ่มทุนพัฒนาปัญญา หรือเอามาเสริมโมหะให้แก่กล้า
- ระวังจะได้แค่รับข่าวสาร แต่ไม่รู้จักสร้างสรรค์
- แยกไม่ได้ เลยไม่รู้จะเอาอะไรมาโยง
- การศึกษาที่ได้ผล ต้องให้คนสื่อสารเป็นด้วย
- “ทำเป็น” ที่ยังจำเป็น
- อุปกรณ์ที่เกื้อกูลแก่คนคิดเป็น
- -๒- รุ่งอรุณของการศึกษา
- “คิดเป็น” จะสมบูรณ์ เมื่อบรรจบกับ “คิดดี”
- จุดแยกเข้าสู่ทางแห่งการคิดเป็น และกระบวนการพัฒนา
- “คิดเป็น” ทำให้เห็นแง่มุมและทางเลือกที่จะไป
- “คิดเป็น” ในระบบแห่งการดำเนินชีวิตเป็น
- ดำเนินชีวิตเป็น ยังครอบคลุมอีกหลาย “เป็น”
- “คิดเป็น” คือแกนกลางของระบบการดำเนินชีวิตเป็น
- “เป็น” ที่สมบูรณ์ คือ พอดี ที่เรียกว่ามัชฌิมา
- คุณสมบัติหลักของคนมีประสิทธิภาพในยุคข่าวสารข้อมูล
- มองหาจริยธรรมได้ในระบบชีวิต ที่เป็นไปตามกฎเกณฑ์ของสัจธรรม
- ฐานะของจริยธรรม ในองค์รวมแห่งระบบชีวิตที่ดี
- ถ้าไม่เข้าถึงจริยธรรมที่แท้ ก็ได้แค่หัวข้อความประพฤติที่ดี
- คิดเป็น มองเห็นการพัฒนาเป็นองค์รวม
- คิดเป็น จะเกิดมีขึ้นได้อย่างไร
- การศึกษาเริ่ม เมื่อได้ตัวเร้าที่จะปลุกความคิดเป็น
- ไม่ใช่รู้จักหากัลยาณมิตรเท่านั้น ตัวเองก็ต้องเป็นกัลยาณมิตรด้วย
- วินัย คือการจัดสภาพให้เอื้อโอกาสแก่การพัฒนา
- การพัฒนาจะก้าวไป เมื่อมีแรงจูงใจใฝ่รู้ใฝ่สร้างสรรค์
- เมื่อมั่นใจในศักยภาพ ก็มุ่งมั่นพัฒนาตนให้เต็มที่
- จะพัฒนาตนได้ ต้องมีท่าทีต่อสิ่งทั้งหลายถูกต้อง
- เมื่อรู้จักมองตามเหตุปัจจัย ก็ได้เครื่องนำการพัฒนา ทั้งด้านปัญญาและการสร้างสรรค์
- ถ้าได้ความตื่นเร้าเป็นตัวเร่ง การพัฒนาก็ยิ่งไปได้รวด
- การศึกษาตลอดชีวิต กับทั้งชีวิตที่เป็นการศึกษา การศึกษาที่ชีวิตต้องหา กับชีวิตที่เป็นการศึกษาอยู่ในตัว
- เมื่อมีเหตุปัจจัย ชีวิตก็กลายเป็นการศึกษาไปเอง
- -๓- ฟ้าสาง ให้เห็นทางพัฒนาในสังคมไทย – จะพัฒนาสังคมไทย ก็ต้องรู้เข้าใจปัญหาเฉพาะของตัวเอง
- ต้องรู้เท่าทันทั้งปัญญาและปัญหา ของสังคมที่พัฒนานำหน้าเราไป
- ความเจริญที่รับเข้ามา แต่ไม่ย่อย
- ความเร่งร้อน ที่นำมาซึ่งความลักลั่น
- เมื่อพัฒนาไม่สมดุล องค์ประกอบก็ไม่ประสานเกื้อกูล
- คอยตามและรับจนเคย เลยลืมที่จะเป็นผู้นำและให้
- การปรับเปลี่ยนท่าทีครั้งใหญ่ ในกระบวนการพัฒนาของมนุษย์
- เมื่อยังไม่พัฒนา เห็นความพอดีว่าเป็นทุกข์ แต่ผู้ได้พัฒนารู้ว่า ความพอดีเป็นมรรคาแห่งสุข
- จะให้รักและอนุรักษ์ธรรมชาติ ก็ต้องทำเหตุปัจจัยที่จะให้รักและอนุรักษ์
- ปรับเปลี่ยนท่าทีใหม่แล้ว ผลดีที่จะได้คืออะไร
- พัฒนาครบถ้วน จึงจะเข้าถึงอิสรภาพ
- พัฒนาสี่ด้าน แต่โยงกันเป็นระบบอันเดียว
- จุดหมายของการศึกษา คือ จุดหมายของชีวิต การพัฒนาสู่อิสรภาพ ผ่านจุดหมายหลายระดับ
- คำโปรย
การศึกษาที่ได้ผล ต้องให้คนสื่อสารเป็นด้วย
อีกอย่างหนึ่งที่สำคัญ คือความสามารถสื่อสารถ่ายทอด ถึงตอนนี้เราได้รับเอาความรู้เข้ามาแล้ว สามารถวิเคราะห์ได้ แยกแยะได้ และแม้แต่สังเคราะห์ก็ได้ ต่อจากนั้น ถ้าจะให้เป็นประโยชน์กว้างขวาง ก็จะต้องถ่ายทอดให้ผู้อื่นรู้ด้วย จึงต้องมีความสามารถในการถ่ายทอด ซึ่งเป็นเรื่องใหญ่เหมือนกัน
คนจำนวนมาก ไม่มีความสามารถในการถ่ายทอด และสื่อสารไม่เป็น คนในยุคนี้จะต้องพัฒนาความสามารถในการสื่อสาร ต้องสื่อสารให้เป็น ให้สำเร็จผลดี ผู้ที่สื่อสารเก่งจะมีอิทธิพลมากในสังคมยุคข่าวสารข้อมูล เพราะเมื่อมีศิลปะในการสื่อสาร ก็สามารถชักจูงความคิดได้ ฉะนั้นคนที่อยู่ในสังคมอย่างนี้
๑. ต้องรู้ทันเขา เพราะในยุคนี้คนบางพวกมีความสามารถในการสื่อสาร แต่มีเจตนาแอบแฝง และมีการใช้การสื่อสารในงานโฆษณา หรือโฆษณาชวนเชื่อกันมาก เราจึงต้องรู้เท่าทันว่าเขาซื่อสัตย์จริงใจต่อเราหรือเปล่า หรือเขาเพียงแต่จะโฆษณาเอาประโยชน์จากเรา คนที่อยู่ในยุคอย่างนี้ ถ้าไม่ทันเขาก็ลำบาก ถ้าเป็นชาวบ้านไม่ทันเขา ก็ตกเป็นเหยื่อของการโฆษณาไป เขาก็ตักตวงเอาผลประโยชน์อย่างเดียว
๒. ตัวเองก็ต้องสื่อสารเป็นด้วย ยิ่งสื่อสารเก่งก็ยิ่งสามารถควบคุมสังคมนี้ไว้ในอำนาจได้มาก เพราะในสังคมข้อมูลข่าวสารนั้น ข่าวสารข้อมูลมีอิทธิพลมาก คนยิ่งสื่อสารเก่งก็ยิ่งมีอิทธิพลมาก จึงจะต้องพัฒนาความสามารถในการสื่อสารนี้ขึ้นมา
ในวงการของการศึกษาชอบพูดกันว่า จะต้องให้นักเรียน คิดเป็น ทำเป็น และแก้ปัญหาเป็น แต่คติหรือแนวปฏิบัติอย่างนั้น มาถึงเดี๋ยวนี้ ต้องบอกว่า เก่าหรือล้าสมัยไปเสียแล้ว อันนั้นเป็นคติสำหรับยุคพัฒนาอุตสาหกรรมไม่ทันและไม่พอกับยุคสมัย
สำหรับยุคต่อไปนี้ ในสังคมยุคข่าวสารข้อมูลที่การสื่อสารเป็นใหญ่ คติจะต้องปรับปรุงใหม่ให้ทันกัน คือจะต้องเปลี่ยนเป็น “คิดเป็น พูดเป็น ทำเป็น และแก้ปัญหาเป็น”
พูดเป็น คืออะไร ก็คือ สื่อสารเป็น เพราะฉะนั้น พูดให้ทันสมัยก็ต้องว่า “คิดเป็นสื่อสารเป็นทำเป็น และแก้ปัญหาเป็น”
ที่ผ่านมานี้ “ทำเป็น” เป็นหลักสำคัญสำหรับยุคอุตสาหกรรม จากคิดเป็นก็ก้าวไปสู่ทำเป็น คือผลิตเป็น ถ้าจะเป็นนักอุตสาหกรรมก็ต้องทำเป็น ต้องผลิตเป็น แต่ในยุคข่าวสารข้อมูลนี้ ทำเป็นเท่านั้นไม่พอ ไม่ทันเขา ต้องพูดเป็น คือสื่อสารเป็นด้วย คือจากคิดเป็น สู่พูดเป็น นี้เป็นเรื่องใหญ่ที่เข้ามาในยุคนี้
ในยุคอุตสาหกรรม การทำเป็น เป็นเรื่องสำคัญ ประเทศก้าวหน้านำเขาได้ พลเมืองจะต้องมีคุณภาพ เป็นนักทำ เป็นนักผลิต แต่ในยุคข่าวสารข้อมูล จะมีเครื่องมืออัตโนมัติมากมาย ที่ทำอะไรๆ แทนคน คนเพียงแต่สั่ง เครื่องมืออัตโนมัติก็ผลิตให้เสร็จ แต่คนจะต้องสั่งเป็น หรือรู้จักใช้คำสั่ง
คนยุคต่อไปแทบจะไม่ต้องทำอะไรเอง ไม่ต้องผลิตเอง การทำคือการผลิต หรือการผลิตด้วยการทำ เปลี่ยนเป็นการพูดคือการผลิต หรือการผลิตด้วยการพูด เพราะฉะนั้น การพูดเป็น หรือสื่อสารเป็นจะสำคัญยิ่งในยุคนี้

No Comments
Comments are closed.