เมื่อมั่นใจในศักยภาพ ก็มุ่งมั่นพัฒนาตนให้เต็มที่

10 กันยายน 2533

เมื่อมั่นใจในศักยภาพ ก็มุ่งมั่นพัฒนาตนให้เต็มที่

ต่อไปตัวช่วยที่ ๓ ที่จะมาเอื้อ เป็นไปตามหลักการที่ว่า มนุษย์เรามีศักยภาพที่พัฒนาได้ พูดด้วยภาษาทางพระว่ามนุษย์เป็นสัตว์ที่ฝึกได้ และประเสริฐได้ด้วยการฝึก

เรามักจะพูดว่า มนุษย์เป็นสัตว์ประเสริฐ แต่ไม่ถูกต้อง ตามหลักธรรมไม่ได้บอกว่ามนุษย์เป็นสัตว์ประเสริฐ ท่านว่า มนุษย์เป็นสัตว์ประเสริฐด้วยการฝึก ถ้าไม่ฝึกก็ไม่ประเสริฐ ถ้าไม่ฝึกไม่พัฒนาแล้วมนุษย์นี้แย่มาก สู้สัตว์เดรัจฉานก็ไม่ได้ สัตว์เดรัจฉานหลายชนิดเกิดมา อาศัยสัญชาตญาณพึ่งตนเองได้ หากินได้ แต่มนุษย์ทำเองไม่ได้เลย อาศัยสัญชาตญาณได้น้อย ต้องฝึกต้องสอนจึงทำได้ แต่เมื่อได้ฝึกได้ศึกษาแล้วจะเลอเลิศยอดเยี่ยมในทุกด้าน เพราะฉะนั้น มนุษย์จึงเป็นสัตว์ที่ประเสริฐด้วยการฝึก

สัตว์ทั้งหลายที่เอามาฝึกนั้น ว่าตามคำบาลีว่า วรมสฺสตรา ทนฺตา เป็นต้น ซึ่งมีใจความว่า ช้างม้าเอามาฝึกแล้ว ก็เป็นสัตว์ที่ประเสริฐ ใช้งานได้ เอามาเล่นละครสัตว์ต่างๆ ตามที่เคยพูดก็ได้ แต่มนุษย์นี่ถ้าฝึกแล้ว ประเสริฐกว่านั้นมากมาย

สัตว์ทั้งหลายเอามาฝึกให้ประเสริฐได้ ก็แค่ที่มนุษย์ฝึกให้ มันมีขีดจำกัดแค่นั้น แต่มนุษย์นี่สิ ฝึกตัวเองไปได้โดยตลอด ในเมื่อมนุษย์เป็นสัตว์ที่ประเสริฐด้วยการฝึก จึงต้องมีการพัฒนา และมนุษย์นั้นก็มีศักยภาพในการพัฒนาสูงสุดถึงขั้นเป็นพระพุทธเจ้าได้

การที่เรามีหลักพระรัตนตรัย ก็เพราะเรายึดเอาพระพุทธเจ้าเป็นเครื่องเตือนใจให้ระลึกว่า มนุษย์มีศักยภาพในการฝึก ขนาดให้เป็นบุคคลที่ประเสริฐถึงอย่างนี้ก็ได้ หลักพระรัตนตรัยเป็นเครื่องเตือนใจ ให้ระลึกถึงศักยภาพของตนเองที่มีอยู่ โดยเป็นแบบอย่างให้เห็นว่า อย่างนี้ เราก็ทำได้นะ

ตกลงว่า มนุษย์มีศักยภาพ ซึ่งจะต้องฝึกต้องพัฒนาขึ้นมา จึงเป็นเครื่องเตือนใจ ทำให้เราต้องมีจิตสำนึกในการที่จะพัฒนาศักยภาพของตน โดยเตือนตัวเองอยู่เสมอว่า เราจะต้องพัฒนาศักยภาพของตนให้เต็มที่ เริ่มแต่ต้องมีความเชื่อในศักยภาพที่ฝึกได้ และมีจิตสำนึกในการพัฒนาตนอยู่เสมอว่า เราจะต้องฝึกตน เราจะต้องพัฒนาตนให้เต็มที่ นี่ก็เป็นตัวช่วยที่สำคัญ ถ้าไม่มีหลักข้อนี้ แรงส่งก็จะขาดไปอย่างหนึ่ง เพราะฉะนั้นจะต้องมีตัวช่วยนี้ด้วย ศัพท์ทางพระเรียกหลักนี้ว่า อัตตสัมปทา แปลว่า การทำตนให้ถึงพร้อม

รุ่งอรุณของการศึกษา เบิกฟ้าแห่งการพัฒนาที่ยั่งยืน

การพัฒนาจะก้าวไป เมื่อมีแรงจูงใจใฝ่รู้ใฝ่สร้างสรรค์ จะพัฒนาตนได้ ต้องมีท่าทีต่อสิ่งทั้งหลายถูกต้อง

No Comments

Comments are closed.