คำโปรย

10 กันยายน 2533

คำโปรย

แม้แต่ในการปกครองบ้านเมือง ซึ่งคำนึงกันนักในเรื่องความมั่นคงปลอดภัย แต่ก่อนนี้มุ่งไปที่ military and political security ต่อมาก็เพิ่ม economic security แต่เวลานี้ ต้องเพิ่มเรื่องใหญ่คือ environ- mental security ซึ่งมีลักษณะพิเศษ … security อย่างเก่าๆ เป็นของเฉพาะตัวแต่ละประเทศ ต่างคนต่างแข่งกันรักษา แต่ security ใหม่นี้ เป็นชะตากรรมร่วมกันของทั้งโลก และยิ่งกว่านั้น มันเป็นความมั่นคงปลอดภัยที่กองทหารหรืออาวุธยุทโธปกรณ์ใดๆ ก็พิทักษ์รักษาไม่ได้ จะรักษาได้ก็ด้วยความมีน้ำใจเอื้ออาทร เอาใจใส่ คอยทะนุบำรุง

…โดยเฉพาะวงการศึกษา ซึ่งถือว่าเป็นผู้นำทางปัญญา จะต้องนำเสนอทิศทางให้แก่สังคม…

การที่จะทำ…ให้เป็นประโยชน์แก่สังคมอย่างแท้จริงได้ เราจะต้องรู้สภาพความเป็นจริง…ว่า สังคมของเราขณะนี้เป็นอย่างไร มีปัญหาอะไร รู้สภาพของสังคมโลก…

…ถ้าเราจะฝึกกันในการที่จะคิดเป็น วิธีฝึกเบื้องต้น ก็คือ

๑.การใช้คำถาม เช่นถามว่า คืออะไร ทำไมจึงเป็นอย่างนี้ หรือเกิดขึ้นมาได้อย่างไร มีคุณมีโทษอย่างไร…

๒.การทำให้เห็นทางเลือก คือ ในเวลาฝึก นอกจากตั้งคำถามอย่างที่ว่าแล้ว ก็ให้มีทางเลือกมากๆ ให้เห็นความเป็นไปได้ต่างๆ ในทางความคิด…

พูดในทางกลับกันว่า ต้องเอาทั้งการรับรู้ดูฟัง ทั้งการคิดพูดทำ ทั้งการกินใช้เสพเสวนา และทั้งการแก้ไขปัญหา ทั้งหมดนั้น เป็นแดนฝึกการคิดเป็น

… ชีวิตคือการศึกษา …เมื่อดำเนินชีวิตถูกต้องก็เป็นการศึกษาทันที เพราะชีวิตอย่างนั้นจะมีการพัฒนาตลอดเวลา ด้วยการเรียนรู้จากประสบการณ์ และการพยายามแก้ปัญหา เป็นต้น

…จะต้องพิจารณาให้ชัดเจนว่า เราจะพัฒนาอย่างไร ให้สนองความต้องการที่เป็นจริงของตัวเอง และทำให้ความเจริญนั้นเกิดขึ้นในเนื้อตัว โดยสอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงของเรา p.120

บันทึกในการพิมพ์ครั้งที่ ๒

ได้ทราบว่า หนังสือเรื่อง รุ่งอรุณของการศึกษาฯ ที่ ร.ศ. ดร.วิชัย วงศ์ใหญ่ ริเริ่มขอจัดพิมพ์ขึ้นเมื่อปลายปีที่แล้วนี้ มีผู้ต้องการมาก ได้หมดไปอย่างรวดเร็ว พระครูปลัดปิฎกวัฒน์ (อินศร จินฺตาปฺโ) ได้แจ้งมาขอให้พิมพ์ใหม่เพื่อมีไว้แจกมอบแก่ผู้ต้องการตามสมควร จึงตกลงพิมพ์ขึ้นเป็นครั้งที่ ๒

ในการพิมพ์ครั้งนี้ ได้เห็นว่ามีเรื่องเก่าบางอย่างที่ควรทำเชิงอรรถประกอบไว้อีก จึงทำเชิงอรรถยาวเพิ่มอีก ๓ แห่ง และได้แทรกเสริมเติมศัพท์และความหมายกำกับคำและข้อความอีกหลายแห่ง รวมทั้งตั้งชื่อหัวข้อเพิ่ม ๑ แห่ง

หวังว่าหนังสือเล่มนี้จะสำเร็จประโยชน์พูนเพิ่มเสริมปัญญาและช่วยให้พัฒนาก้าวไปในธรรมทัศน์ได้มากขึ้น

พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต)

๕ ก.พ. ๒๕๔๖

รุ่งอรุณของการศึกษา เบิกฟ้าแห่งการพัฒนาที่ยั่งยืน

จุดหมายของการศึกษา คือ จุดหมายของชีวิต การพัฒนาสู่อิสรภาพ ผ่านจุดหมายหลายระดับ

No Comments

Comments are closed.