ความเจริญที่รับเข้ามา แต่ไม่ย่อย

10 กันยายน 2533

ความเจริญที่รับเข้ามา แต่ไม่ย่อย

ในด้านของตัวเราเอง เราก็ต้องศึกษาวิเคราะห์กันให้ชัด ปัญหาของสังคมไทยที่ผ่านมาเกิดขึ้นเพราะลักษณะการพัฒนาของเราเป็นปัญหาอยู่ในตัวมันเอง ซึ่งเราจะต้องรู้ตัว คือ สังคมของเรานี้มีลักษณะการพัฒนาไม่เหมือนกับสังคมตะวันตก

นอกจากไม่อยู่ในยุคไหนชัดเจน ไม่เป็นลำดับ คละปนกันไปหมดแล้ว ลักษณะอีกอย่างหนึ่งของสังคมไทยก็คือ การสร้างความเจริญของประเทศ ไม่เกิดจากความต้องการในตัวของตัวเอง ต่างจากสังคมฝรั่งที่เขาพัฒนาตัวขึ้นจากการพยายามแก้ปัญหาภายในของเขาเองมาตามลำดับ

การที่ประเทศตะวันตกจะเป็นสังคมอุตสาหกรรม ก็เพราะเขามีความจำเป็น คือมีความต้องการที่จะแก้ไขความขาดแคลนเป็นต้น ซึ่งทำให้เขาต้องพยายามแก้ปัญหานั้น

ส่วนในสังคมของเรานี้ เราก็อยู่ของเรามาเรื่อยๆ อยู่มาวันหนึ่งเราเห็นฝรั่งมีของใช้ดีๆ มีความเจริญอย่างนั้นๆ เราเองโดยที่ความจำเป็นหรือความต้องการแท้ๆ ยังไม่มี แต่เราก็ชอบที่จะได้จะมีอย่างนั้น เราก็ไปรับเอาจากเขามา ความเจริญอย่างนี้ เรียกว่าไม่ได้เกิดจากปัจจัยที่เป็นความต้องการในเนื้อตัวของตัวเอง ซึ่งเราต้องรู้ตัวไว้ด้วย

ในเมื่อความเจริญนั้นไม่เกิดจากความต้องการในตัวของตนเอง มันก็เป็นความเจริญที่ไม่ได้สร้างขึ้นในเนื้อตัวด้วย คือมันไม่ได้เกิดขึ้นด้วยการสร้างสรรค์ ให้เป็นเนื้อตัวของตัวเองขึ้นมาตามลำดับ แต่เราไปรับเอาของสำเร็จมาจากที่อื่น เมื่อเขาผลิตสำเร็จแล้วเราจึงไปรับเอามา ฉะนั้น การพัฒนาที่ผ่านมาจึงไม่เป็นไปโดยประสานสอดคล้อง ไม่เกิดเพิ่มพูนขยายขึ้นในเนื้อตัวของตัวเอง แต่เป็นของภายนอก ที่เอามาพอกเพิ่มห่อหุ้มคลุมตัวไว้ จึงเป็นความเจริญที่มีปัญหามาก

เพราะฉะนั้น เราจะต้องมาคิดกันให้หนักว่า เราจะพัฒนากันต่อไปอย่างไรให้เหมาะกับตัวเอง หรือให้สอดคล้องกับลักษณะเฉพาะของสังคมของตน ที่ไม่เหมือนกับสังคมอื่นที่เราไปตามอย่าง คือเราจะต้องศึกษาความต้องการของสังคมของเราว่าเป็นอย่างไรแน่ เพราะว่าที่เป็นอยู่นี้ มันไม่ได้เป็นไปตามความต้องการของตัวเองแท้จริง

ฉะนั้น เราจะต้องค้นให้พบว่า ความต้องการหรือความจำเป็นที่แท้จริงของเราคืออะไร นี้ก็อย่างหนึ่ง

เป็นอันว่า ต่อไปนี้ จะต้องพิจารณาให้ชัดเจนว่า เราจะพัฒนาอย่างไร ให้สนองความต้องการที่เป็นจริงของตัวเอง และทำให้ความเจริญนั้นเกิดขึ้นในเนื้อตัว โดยสอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงของเรา

ถ้าเราจับจุดนี้ไม่ได้ ถ้าเรามองไม่ชัด การพัฒนาที่เกิดขึ้นก็จะไม่สอดคล้อง ไม่เพิ่มขยายขึ้นมาในเนื้อตัวจากภายใน นอกจากนั้น ความเจริญที่รับเอาของสำเร็จจากภายนอกเข้ามา ก็จะไม่ย่อยเข้าเป็นเนื้อตัวของเรา

ตกลงว่า ตอนนี้ก็มีข้อสำคัญที่ว่า สังคมของเรานี้มีลักษณะต่างจากประเทศที่พัฒนาแล้ว ซึ่งเราจะต้องคำนึงถึง และรู้ตัวตระหนักอยู่เสมอ ซึ่งเป็นเครื่องเตือนใจให้เราต้องศึกษาความต้องการของสังคมของเราให้ชัดเจน แล้วพัฒนาให้ตรงกับความต้องการของสังคมของเรา แล้วก็พัฒนาให้ประสานย่อยเข้าเป็นเนื้อตัวของเราเองได้ ไม่ใช่เป็นของแปลกแยกแปลกปลอมที่เอามาเป็นเปลือกหุ้มห่อตัว อย่างที่เป็นอยู่ในปัจจุบันนี้ ซึ่งเป็นปัญหา เพราะว่าไม่ย่อย คือเอามาแล้วย่อยเข้าในตัวไม่ได้

รุ่งอรุณของการศึกษา เบิกฟ้าแห่งการพัฒนาที่ยั่งยืน

ต้องรู้เท่าทันทั้งปัญญาและปัญหา ของสังคมที่พัฒนานำหน้าเราไป ความเร่งร้อน ที่นำมาซึ่งความลักลั่น

No Comments

Comments are closed.