จะให้รักและอนุรักษ์ธรรมชาติ ก็ต้องทำเหตุปัจจัยที่จะให้รักและอนุรักษ์

10 กันยายน 2533

จะให้รักและอนุรักษ์ธรรมชาติ
ก็ต้องทำเหตุปัจจัยที่จะให้รักและอนุรักษ์

ขอแทรกเข้ามานิดหนึ่ง เกี่ยวกับเรื่องที่เป็นปัญหาสำคัญเหมือนกัน คือโลกยุคปัจจุบันนี้ รู้ตระหนักแล้วถึงความสำคัญของธรรมชาติ และสำนึกว่ามนุษย์จะต้องอนุรักษ์ธรรมชาติ ปัญหาก็คือ เมื่อต้องการอนุรักษ์ธรรมชาติแล้ว ทำอย่างไรจึงจะอนุรักษ์ธรรมชาติไว้ได้ นี่คือสิ่งที่การศึกษาจะต้องถาม

ทำอย่างไรจะให้คนอนุรักษ์ธรรมชาติ เราก็สอนกันไป ออกคำขวัญและคำแนะนำทางวิทยุและโทรทัศน์ คิดหรือทำอะไรได้ ก็ทำก็ว่ากันไป แต่ได้ผลหรือเปล่า หรือได้ผลแค่ไหน ก็อีกเรื่องหนึ่ง อย่างน้อยก็เป็นการเตือนสติกันไว้บ้าง

มีคำตอบหนึ่งซึ่งดูจะมีเหตุผลดี บอกว่า จะให้อนุรักษ์ธรรมชาติ ก็ต้องทำให้คนรักธรรมชาติ ถ้าคนรักธรรมชาติแล้ว เขาก็จะอนุรักษ์ธรรมชาติ สิ่งสำคัญคือต้องรักธรรมชาติก่อน ถ้าเขารักแล้วเขาก็จะอนุรักษ์เอง

แต่ก็ต้องถามต่อไปอีกว่า ทำอย่างไรจะให้รักธรรมชาติ คำตอบก็คือ ต้องให้สามารถมีความสุขที่จะอยู่กับธรรมชาติ ถ้าเมื่อใดคนมีความสุขที่จะอยู่กับธรรมชาติ เมื่อนั้นเขาก็จะรักธรรมชาติเอง แล้วเขาก็จะอนุรักษ์ธรรมชาติเอง ถ้าไม่ไปให้ถึงขั้นนั้น ถึงจะพูดไปให้ปากเปียกปากแฉะ บอกให้รักธรรมชาติ จะรักขึ้นมาได้อย่างไร เราจะต้องทำเหตุปัจจัยที่จะให้รัก

ถ้าสร้างเหตุปัจจัยขึ้นมาแล้ว กระบวนการของเหตุปัจจัยก็จะดำเนินไปเอง เหตุปัจจัยของการรักธรรมชาติอย่างแท้จริง ก็คือการมีความสุขที่จะอยู่กับธรรมชาติ เพราะฉะนั้นถ้าให้คนมีความสุขในการอยู่กับธรรมชาติ เขาก็รักธรรมชาติเอง แล้วเขาก็จะอนุรักษ์ธรรมชาติอย่างแน่นอน

กระบวนการแห่งเหตุปัจจัยในเรื่องนี้ จะเป็นดังนี้

สุขกับธรรมชาติ – รักธรรมชาติ – อนุรักษ์ธรรมชาติ

ทีนี้ อุปสรรคในเรื่องนี้ก็คือ มนุษย์ในยุคที่ผ่านมานี้ สอนกันว่า วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จะทำให้มนุษย์มีวัตถุพรั่งพร้อมทุกอย่าง มนุษย์หวังความสุขจากความสะดวกสบายทางวัตถุ จนกระทั่งมนุษย์เห็นว่า ธรรมชาติเป็นสิ่งที่เราจะต้องพิชิต เป็นอุปสรรคต่อการได้ความสุขกับธรรมชาติ เพราะเห็นธรรมชาติเป็นศัตรู เห็นธรรมชาติเป็นตัวก่อกวน เห็นธรรมชาติเป็นอุปสรรคกีดขวาง ทำให้ไม่ได้รับความสุข

ในยุคที่ผ่านมานี้เราให้การศึกษาฝึกฝนอบรมกันอย่างนี้ จะโดยรู้ตัวก็ตาม ไม่รู้ตัวก็ตาม

ยุคที่ผ่านมา คือยุคอุตสาหกรรมนี้ ได้พัฒนาในแบบที่ทำให้คนเห็นธรรมชาติเป็นอุปสรรคต่อความสุข จะต้องพิชิตมัน คนมีความรู้สึกเป็นปฏิปักษ์ต่อธรรมชาติ มีความรู้สึกแปลกแยก เห็นเป็นคนละพวกกัน อันนี้แหละคือปัญหาที่ต้องแก้ คนจะต้องไม่เห็นธรรมชาติเป็นศัตรู ไม่เห็นธรรมชาติเป็นสิ่งที่ต้องทำลาย คนที่ได้รับการอบรมมาแบบเป็นปฏิปักษ์กับธรรมชาติ จะไม่สามารถมีความสุขในการอยู่กับธรรมชาติ เพราะเขาเห็นธรรมชาติเป็นขวากหนามตลอดเวลา

ทีนี้ จะทำอย่างไรให้คนมีความสุขที่จะอยู่กับธรรมชาติได้ คำตอบคือ จะต้องวางท่าทีต่อธรรมชาติให้ถูกต้อง จึงจะแก้ปัญหาได้ การศึกษาจะต้องทำให้คนมีความสุขที่จะอยู่กับธรรมชาติ แล้วความรักธรรมชาติก็จะตามมาเอง พร้อมกันนั้นการอนุรักษ์ธรรมชาติก็จะตามมาด้วย

รุ่งอรุณของการศึกษา เบิกฟ้าแห่งการพัฒนาที่ยั่งยืน

เมื่อยังไม่พัฒนา เห็นความพอดีว่าเป็นทุกข์ แต่ผู้ได้พัฒนารู้ว่า ความพอดีเป็นมรรคาแห่งสุข ปรับเปลี่ยนท่าทีใหม่แล้ว ผลดีที่จะได้คืออะไร

No Comments

Comments are closed.