- บันทึกกำกับเล่ม
- รุ่งอรุณของการศึกษา เบิกฟ้าแห่งการพัฒนาที่ยั่งยืน
- -๑- เข้าสู่ยุคใหม่ของการพัฒนา – โลกก้าวไปถึงไหน
- ไทยเราอยู่ที่ใด
- ทางเลือกของสังคมไทย
- แนวคิดใหม่ในการพัฒนา
- ความคิดใหม่ตามมาด้วยถ้อยคำใหม่ๆ
- จากความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน สู่ความประสานเป็นองค์รวม
- มุ่งหาระบบชีวิตที่มีดุลยภาพ
- แยกตัวออกมาจะเป็นนาย แต่กลายเป็นทำลายตัวเอง
- เลิกคิดพิชิตธรรมชาติ วิทยาศาสตร์ถึงจุดหักเลี้ยว
- ความหวังของสังคมไทย ที่จะก้าวเข้าไปในยุคข่าวสารข้อมูล
- ภาวะแปลกแยกจากสภาพที่เป็นจริง และเกษตรกรรมแบบพึ่งพา
- ถ้าจะเป็นสังคมอุตสาหกรรม ก็ต้องมีชีวิตแบบนักผลิต
- เข้าสู่ยุคข่าวสารข้อมูล ได้เพิ่มทุนพัฒนาปัญญา หรือเอามาเสริมโมหะให้แก่กล้า
- ระวังจะได้แค่รับข่าวสาร แต่ไม่รู้จักสร้างสรรค์
- แยกไม่ได้ เลยไม่รู้จะเอาอะไรมาโยง
- การศึกษาที่ได้ผล ต้องให้คนสื่อสารเป็นด้วย
- “ทำเป็น” ที่ยังจำเป็น
- อุปกรณ์ที่เกื้อกูลแก่คนคิดเป็น
- -๒- รุ่งอรุณของการศึกษา
- “คิดเป็น” จะสมบูรณ์ เมื่อบรรจบกับ “คิดดี”
- จุดแยกเข้าสู่ทางแห่งการคิดเป็น และกระบวนการพัฒนา
- “คิดเป็น” ทำให้เห็นแง่มุมและทางเลือกที่จะไป
- “คิดเป็น” ในระบบแห่งการดำเนินชีวิตเป็น
- ดำเนินชีวิตเป็น ยังครอบคลุมอีกหลาย “เป็น”
- “คิดเป็น” คือแกนกลางของระบบการดำเนินชีวิตเป็น
- “เป็น” ที่สมบูรณ์ คือ พอดี ที่เรียกว่ามัชฌิมา
- คุณสมบัติหลักของคนมีประสิทธิภาพในยุคข่าวสารข้อมูล
- มองหาจริยธรรมได้ในระบบชีวิต ที่เป็นไปตามกฎเกณฑ์ของสัจธรรม
- ฐานะของจริยธรรม ในองค์รวมแห่งระบบชีวิตที่ดี
- ถ้าไม่เข้าถึงจริยธรรมที่แท้ ก็ได้แค่หัวข้อความประพฤติที่ดี
- คิดเป็น มองเห็นการพัฒนาเป็นองค์รวม
- คิดเป็น จะเกิดมีขึ้นได้อย่างไร
- การศึกษาเริ่ม เมื่อได้ตัวเร้าที่จะปลุกความคิดเป็น
- ไม่ใช่รู้จักหากัลยาณมิตรเท่านั้น ตัวเองก็ต้องเป็นกัลยาณมิตรด้วย
- วินัย คือการจัดสภาพให้เอื้อโอกาสแก่การพัฒนา
- การพัฒนาจะก้าวไป เมื่อมีแรงจูงใจใฝ่รู้ใฝ่สร้างสรรค์
- เมื่อมั่นใจในศักยภาพ ก็มุ่งมั่นพัฒนาตนให้เต็มที่
- จะพัฒนาตนได้ ต้องมีท่าทีต่อสิ่งทั้งหลายถูกต้อง
- เมื่อรู้จักมองตามเหตุปัจจัย ก็ได้เครื่องนำการพัฒนา ทั้งด้านปัญญาและการสร้างสรรค์
- ถ้าได้ความตื่นเร้าเป็นตัวเร่ง การพัฒนาก็ยิ่งไปได้รวด
- การศึกษาตลอดชีวิต กับทั้งชีวิตที่เป็นการศึกษา การศึกษาที่ชีวิตต้องหา กับชีวิตที่เป็นการศึกษาอยู่ในตัว
- เมื่อมีเหตุปัจจัย ชีวิตก็กลายเป็นการศึกษาไปเอง
- -๓- ฟ้าสาง ให้เห็นทางพัฒนาในสังคมไทย – จะพัฒนาสังคมไทย ก็ต้องรู้เข้าใจปัญหาเฉพาะของตัวเอง
- ต้องรู้เท่าทันทั้งปัญญาและปัญหา ของสังคมที่พัฒนานำหน้าเราไป
- ความเจริญที่รับเข้ามา แต่ไม่ย่อย
- ความเร่งร้อน ที่นำมาซึ่งความลักลั่น
- เมื่อพัฒนาไม่สมดุล องค์ประกอบก็ไม่ประสานเกื้อกูล
- คอยตามและรับจนเคย เลยลืมที่จะเป็นผู้นำและให้
- การปรับเปลี่ยนท่าทีครั้งใหญ่ ในกระบวนการพัฒนาของมนุษย์
- เมื่อยังไม่พัฒนา เห็นความพอดีว่าเป็นทุกข์ แต่ผู้ได้พัฒนารู้ว่า ความพอดีเป็นมรรคาแห่งสุข
- จะให้รักและอนุรักษ์ธรรมชาติ ก็ต้องทำเหตุปัจจัยที่จะให้รักและอนุรักษ์
- ปรับเปลี่ยนท่าทีใหม่แล้ว ผลดีที่จะได้คืออะไร
- พัฒนาครบถ้วน จึงจะเข้าถึงอิสรภาพ
- พัฒนาสี่ด้าน แต่โยงกันเป็นระบบอันเดียว
- จุดหมายของการศึกษา คือ จุดหมายของชีวิต การพัฒนาสู่อิสรภาพ ผ่านจุดหมายหลายระดับ
- คำโปรย
เข้าสู่ยุคข่าวสารข้อมูล ได้เพิ่มทุนพัฒนาปัญญา
หรือเอามาเสริมโมหะให้แก่กล้า
ต่อไปก็เข้าสู่ยุค information หรือ ยุคข่าวสารข้อมูล ซึ่งคนก็จะต้องมีความพร้อมไปอีกแบบหนึ่ง ในยุคข่าวสารข้อมูลนี้ ข่าวสารข้อมูลจะมากมายเหลือเกิน ทั้งโดยปริมาณและโดยความรวดเร็วที่ผ่าน ถ้าคนไม่พร้อม ก็จะไม่สามารถถือเอาประโยชน์จากข่าวสารข้อมูลเหล่านี้ อันนี้คือปัญหาที่หนึ่ง ที่ว่าไม่สามารถถือเอาประโยชน์จากข่าวสารข้อมูล ที่มีมากมายพรั่งพร้อม แถมบางทีกลับได้รับโทษอีกด้วย ได้รับโทษอย่างไร
๑. ไม่รู้จักใช้เทคโนโลยีด้านข้อมูลข่าวสาร คือใช้ไม่เป็น คนที่ใช้เป็นเขาใช้อย่างไร ถ้าพูดตามศัพท์สมัยปัจจุบันก็เรียกว่า ใช้เทคโนโลยีเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต และพัฒนาสังคม
ถ้าไม่รู้จักใช้ เราก็ได้แค่เอาเทคโนโลยีมาทำให้เกิดความหลงระเริงมัวเมา หรือใช้ในทางที่เป็นการทำลายคุณภาพชีวิตด้วยซ้ำ เช่น ไม่ได้ใช้ทีวีเพื่อดูรายการที่เป็นประโยชน์ เพื่อหาความรู้ที่จะเอามาใช้ทำประโยชน์แก่ชีวิตและสังคมของตนเอง เอามาพัฒนาครอบครัว พัฒนาความเป็นอยู่
คนที่เขาดูเป็นใช้เป็น เขานึกเขาคิด เช่นนึกว่าลูกของเรามีปัญหาสุขภาพ เราหาดูรายการอะไรจึงจะได้ความรู้เรื่องอย่างนั้น อย่างนี้เรียกว่ารู้จักใช้เทคโนโลยี แต่นี่เราคิดเพียงแค่ว่า โอ เรามีเทคโนโลยี เรามีทีวี เราโก้ มีหน้ามีตา อวดชาวบ้านได้ และเราจะได้ดูรายการสนุกๆ เอาแค่นั้น ดูเพลินๆ แล้วพอ
เมื่อใช้ไม่เป็น ก็ได้แค่ความสนุกสนานบันเทิง เลยไปอีก ก็ลุ่มหลงมัวเมา เสียงานเสียการ แล้วยังเสียสุขภาพอีก เพราะนั่งแกร่วและนอนดึกเกินไป มัวแต่ดูรายการสนุก ตกลงไม่ได้อะไรเลย ดูทีวีทั้งวันไม่ได้อะไร ดูทั้งเดือนทั้งปีก็ไม่ได้อะไร มีแต่เสีย เพราะใช้เทคโนโลยีไม่เป็น นี่ก็เป็นปัญหา
เราใช้เทคโนโลยีเป็นไหม คือได้ใช้เทคโนโลยีนั้นเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและสังคมหรือเปล่า หรือใช้แล้วกลับเป็นโทษแก่ชีวิต อาตมาไปบ้านนอกทีไร เวลาไปวัดที่จังหวัดเดิมก็พบปัญหา วัดอยู่ใกล้ตลาด พอถึงวันเสาร์ เสียงดังเอ็ดมาจากตลาด จากร้านกาแฟ ปรากฏว่า เขามุงดูมวยตู้กัน มวยตู้ก็คือเขาเอาทีวีไปใช้สำหรับพนันมวยกัน นี่เป็นตัวอย่างของการที่เราดูทีวี ใช้เทคโนโลยีเพื่อหาความสนุกอย่างไม่มีจุดหมาย ถ้าอย่างนี้ก็เป็นปัญหา เรียกว่าใช้เทคโนโลยีไม่เป็น
๒. ปฏิบัติต่อสื่อมวลชนไม่ถูกต้อง ในฐานะที่สื่อมวลชนเป็นแหล่งข่าวสารข้อมูล เรื่องนี้ก็คล้ายกับการใช้เทคโนโลยี ในการใช้สื่อมวลชน เช่น อ่านข่าว อ่านเรื่องราวต่างๆ นี่ เรามีเจตนาของตัวเองไหมว่ามุ่งหมายจะเอาอะไร จะเลือกหาสิ่งที่เป็นประโยชน์เป็นสาระ หรือต้องการตอบปัญหาในเรื่องไหน ต้องการหาความรู้หรือข้อมูลไปใช้ในเรื่องอะไร มีกี่คนที่มีความคิดอย่างนี้
โดยมากก็สักแต่ว่าให้มีอะไรมาอ่านให้สนุกสนาน อ่านเพื่อตื่นเต้นบ้าง อ่านเพื่อจะเอาไปคุยกับเขาได้ ว่าเรื่องนี้ฉันรู้ดีกว่าแก อะไรทำนองนี้ ถ้าอย่างนี้ก็เรียกว่าใช้สื่อไม่เป็น ไม่มีประโยชน์ในการพัฒนาคุณภาพชีวิต แต่กลายเป็นทาส ที่จะถูกเขาชักจูงไป ยิ่งถ้าสื่อไม่มีคุณภาพด้วยก็ยิ่งไปกันใหญ่
สื่อมวลชนนั้น ถ้าไม่มีความรับผิดชอบ ก็สนองความต้องการตามความชอบใจของคนที่อ่านที่ดู แล้วก็ชักจูงไปในทางที่ผิด ทำให้หลงผิด เข้าใจผิด ทำให้หมกมุ่นวุ่นวายกับเรื่องไม่เป็นเรื่อง เรื่องที่เป็นประโยชน์ก็ไม่เลือกหามาให้
ด้วยเหตุนี้ แม้จะเข้ามาอยู่ในสังคมยุคข่าวสารข้อมูล มีแหล่งมีทุนที่จะสร้างเสริมความรู้ความเข้าใจพรั่งพร้อมบริบูรณ์ แต่ถ้าปฏิบัติไม่ถูกต้อง แทนที่จะได้ประโยชน์ เอาข้อมูลข่าวสารมาเป็นเครื่องพัฒนาสติปัญญา ก็กลับกลายเป็นว่าไปพัฒนาโมหะให้มากขึ้น กลายเป็นว่ายิ่งลุ่มหลงมัวเมา และสับสน เตลิดไปในทางที่ผิดพลาดมากยิ่งขึ้น

No Comments
Comments are closed.